Prikaz 1–12 od 61 rezultat

Analiza mreže organizacija udruženog rada kulture

Predmet ove analize je mreža organizacija koja deluje u oblasti kulture (OUR-a kulture): biblioteke (matične, narodne), kulturno-obrazovne ustanove, bioskopi, organizacije kulturno-umetničkog amaterizma, arhivi, muzeji i galerije, zavodi za zaštitu spomenika kulture, pozorišta, izdavačka delatnost i muzički ansambli. Prve institucije nacionalne kulture kod nas nastale su u XIX veku, sa nastankom i razvojem gradova i administrativnih centara, a potom i u vreme socijalističke izgradnje. Formiranjem međuopštinskih regionalnih zajednica i samoupravnih interesnih zajednica kulture 1974. godine, stvoreni su relativno stabilni uslovi i za konačno organizovanje delatnosti kulture. Ovom analizom je obuhvaćeno: 475 OUR-a kulture koji su nastali u razdoblju od 1825. do 1981. godine, 500 kulturno-umetničkih društava, 919 organizacionih jedinica koje se nalaze u sastavu pojedinih OUR-a. Analiza je podeljena na tri osnovne celine u zavisnosti od područja koje zadaci u oblasti kulture pokrivaju: 1. organizacije udruženog rada u oblasti kulture čija se aktivnost ograničava uglavnom granicama samih opština i lokalnih sredina; 2. organizacije udruženog rada koje vrše poslove za više opština, region ili više regiona; 3. republičke institucije i ostali problemi značajni za funkcionisanje mreže OUR-a kulture. Ova analiza daje pregled stanja kulture u SR Srbiji, a takođe bi trebalo da doprinese sagledavanju i razrešavanju problema mreže OUR-a kulture.

Analiza velikih priredbi u Jugoslaviji

Autor ovog istraživačkog projekta, Dimitrije Vujadinović, ukazuje na to da je krajem 60-ih i početkom 70-ih godina nastao najveći broj smotri, festivala, takmičenja, susreta i drugih vidova ispoljavanja kulturnih sadržaja. Sve tri vrste manifestacija – kulturne, turističke, ekonomske – imaju ne samo dodirnih tačaka nego se vidno prepliću i čine poseban segment kulturnog života. Imajući u vidu intenzitet kojim se odvijaju, kao i obim ispoljavanja, trebalo bi da budu od veće važnosti za kulturnu politiku zemlje. Autor analizira ove manifestacije naročito sa kulturološke tačke gledišta kroz podatke dobijene anketom. Anketa je sprovedena na slučajnom uzorku i obuhvatila je 33 „velike priredbe“, a bila je namenjena njihovim organizatorima. Ovo istraživanje sadrži grafičke i tabelarne prikaze.

Beogradsko leto – analiza razvojnih mogućnosti

Predmet ovog istraživanja jeste analiza dosadašnjeg razvoja kompleksne kulturne manifestacije „Beogradsko leto“ i ukazivanja na njene dalje razvojne mogućnosti. U središtu istraživačkog interesovanja autora su kulturno-politički i organizacioni aspekti „Beogradskog leta“, u cilju definisanja oblika koji bi omogućili potpuno korišćenje prednosti Beograda kao prvorazrednog kulturnog središta (koncentracija kulturnih ustanova, organizacija i stvaralaca na jednoj strani i publike na drugoj). Predložene su mogućnosti eliminisanja ili svođenja na najmanju meru nekih ograničavajućih okolnosti (u prvom redu, ograničenih materijalnih sredstava i nepostojanja delatnosti organizacionog modela „Beogradskog leta“). Metodološki gledano, ovoj kulturnoj manifestaciji se pristupilo kao svojevrsnoj studiji slučaja, sa ciljem saznavanja njenih najvažnijih odlika; obavljeni su razgovori u institucijama koje su se bavile organizacijom „Beogradskog leta“ (Kulturni centar Beograda i Dom omladine Beograda). U okviru istraživanja, detaljnije su razrađeni: počeci manifestacije, njen turistički značaj, prostor odvijanja, marketing vezan za ovu manifestaciju, tipologija programa (domaći programi i gostovanja), organizacioni, kao i kulturni i privredni aspekti. Na početku analize dat je Sadržaj.

Beogradsko pozorište danas: u traganju za kriterijumima i pokazateljima

U ovom istraživanju, Vera Ikonomova se bavi analizom stanja beogradskih pozorišta početkom 80-ih godina XX veka, sa posebnim fokusom na pozorišnu publiku, odnosno društvenu efikasnost pozorišne delatnosti. Dotadašnja praksa planiranja delatnosti beogradskih pozorišta nije uključivala korišćenje podataka o karakteristikama gledalaca, niti je u istraživačkoj domaćoj praksi bilo nekih kompleksnijih istraživanja na tu temu. Zbog toga nije bilo moguće ni utvrditi osnovni kriterijum društvene efikasnosti pozorišta po kome bi se moglo vršiti optimalno planiranje i kontrola ostvarenih rezultata. Stoga je i autorka u okviru ovog istraživanja postavila kao zadatak da se prikupe karakteristike publike na osnovu kojih je moguće izraditi model sistema pokazatelja stanja publike i njihovih graničnih vrednosti. Rad je podeljen na nekoliko poglavlja. U prvom poglavlju dat je osvrt na trenutno stanje područja planiranja pozorišne delatnosti u Beogradu i izrade pokazatelja uspešnosti. Drugo poglavlje sadrži formulaciju problema i zadataka kojima se bavi autorka. Treće poglavlje predstavlja teorijski okvir i opis metoda na osnovu koga se traži rešenje problema. Četvrto poglavlje sadrži rezultate terenskog istraživanja i prikupljenih podataka. Poslednje poglavlje predstavlja zaključak kojim se sugeriše na mogućnosti upotrebe prikupljenih podataka. U radu je korišćen metod strukturalne analize, a postupci u prikupljanju podataka uključili su analizu internih dokumenata beogradskih pozorišta, analizu publikacije „Pozorište“ i anketno istraživanje publike profesionalnih pozorišta u Beogradu. Jedan od krajnjih ciljeva istraživanja bio je da se pozorištima dostave dobijeni rezultati kako bi na osnovu njih kreirali svoje buduće razvojne planove. Na početku istraživanja nalazi se Sadržaj, a na kraju su prilozi: mišljenje gledalaca o radu pozorišta i tabelarni prikazi.

Društveno-ekonomski položaj kulture u Beogradu

Društveno-ekonomski položaj kulture u Beogradu je od 70-ih godina bila aktuelna tema ne samo za kulturne poslenike i OUR-e kulture već i za širu društvenu zajednicu. U ovom istraživanju Zavoda za proučavanje kulturnog razvitka iznosi se pitanje o tome da li će sve lošiji ekonomski položaj kulture u Beogradu, 80-ih godina, ugroziti dalji njen razvoj, s obzirom na to da u poslednja dva srednjoročna plana nije ostvaren planirani porast sredstava za kulturu. Na ovu činjenicu je ukazala i Gradska SIZ za kulturu. Stoga su istraživači Zavoda, na osnovu raspoložive dokumentacije, pokušali da isprate promene u ekonomskom statusu kulture za planski period od 1976. do 198o. godine. Statistički podaci za svaku kulturnu delatnost su izneti i u tabelama kojima su obuhvaćeni: prihodi kulture u odnosu na nacionalni dohodak; učešće kulturne delatnosti u ukupnom prihodu; ukupni prihodi i doprinos SIZ-ova kulture; sredstva Gradskog SIZ-a kulture; materijalni rashodi i dohoci; izdvajanje za fondove; gubici i investicije itd.

Društveno-ekonomski položaj radnih ljudi koji ličnim radom samostalno u vidu zanimanja obavljaju umetničku ili neku drugu kulturnu delatnost

Na početku ovog istraživanja, grupa autora govori o zakonskim pretpostavkama za konstituisanje umetničkog zanimanja, odnosno o ustavnim odredbama kojima je utvrđen društveno-ekonomski položaj radnih ljudi koji ličnim radom samostalno, u vidu zanimanja, obavljaju umetničku ili drugu kulturnu delatnost. Njihova prava i obaveze bi trebalo da budu jednaka sa onima koja imaju radnici u OUR-ima. Ostvarivanje tih prava i obaveza se obezbeđuje samoupravnim sporazumevanjem u okviru SIZ-ova i OUR-a u oblasti kulture, i odgovarajućih udruženja sa kojima ovi samostalni umetnici sarađuju. Imaju pravo na socijalno osiguranje, ali i obavezu plaćanja poreza od autorskih prava i patenata. Ipak, što se tiče obavljanja njihove umetničke delatnosti i plasmana umetničkih proizvoda, to ostaje u domenu ličnog snalaženja umetnika. Za potrebe ovog istraživanja, anketirani su književnici i književni prevodioci, dok su statistički podaci o likovnim i muzičkim umetnicima preuzeti iz prethodnih istraživanja o njihovom društvenom i materijalnom položaju. Autori ovog istraživanja ističu dva osnovna pitanja: šta za društvo znači odvajanje sredstava za samostalne umetnike i koliko je rad samostalnih umetnika društveno afirmisan. Ova pitanja su takođe blisko povezana sa kreiranjem kulturne politike u našoj zemlji.

Festival kulture mladih SR Srbije u Knjaževcu (Analiza dosadašnjeg razvoja sa pregledom programskog koncepta)

U ovom istraživačkom projektu, Branimir Stojković govori o rađanju ideje o festivalima mladih još u ranim pedesetim godinama, i to u manjim mestima Srbije. U slučaju Knjaževca, ideja se pokazala plodnom i evoluirala je do manifestacije republičkog i jugoslovenskog karaktera, pod nazivom Festival mladih Srbije (1974). Da bi se konkretnije uočile razvojno-funkcionalne mogućnosti Festivala mladih Srbije, autor se bavio istraživanjem kulturnog i društveno-ekonomskog konteksta Festivala, odnosno njegovim osnivanjem, organizacijom, programima, učesnicima, publikom, načinom selekcije programa, žiriranjem, kao i finansijskim izvorima. Takođe, dao je analizu odnosa lokalne i šire sredine prema ovoj kulturnoj manifestaciji, i odnosa knjaževačkog festivala prema drugim omladinskim (kulturnim) manifestacijama. Ciljevi su teorijski i empirijski, vezani za saznavanje da li uopšte postoji jedinstvena kultura mladih, ali i za formulisanje predloga o mogućem razvoju ovog festivala. Istraživanje na početku ima Sadržaj, a na kraju dodatak u vidu dokumentacije – Samoupravni sporazum o Festivalu kulture mladih i Statut Festivala kulture mladih Srbije.

Fiskalna politika kao činilac kulturne politike

U ovom istraživanju, autori opisuju i dijagnostifikuju probleme u SR Srbiji na polju primene fiskalnih instrumenata, kako bi dali pogled i procenu značajnog područja sociokulturnog razvoja. Istraživanje fiskalne politike u SR Srbiji, van teritorija pokrajina, usmereno je na nekoliko ključnih polja: područje poreza i doprinosa iz dohotka institucija kulture i ličnih dohodaka zaposlenih u njima; oporezivanje kulturnih dobara i usluga u prometu; opštinske poreze i doprinose za kulturu iz ličnih dohodaka radnog odnosa; opštinske poreze i doprinose za kulturu iz ličnih dohodaka od samostalnog obavljanja zanatskih i drugih privrednih delatnosti i samostalnog obavljanja profesionalnih delatnosti i drugih neprivrednih delatnosti; poreze i doprinose iz ličnih dohodaka od autorskih prava; carinski sistem i njegove funkcije u okviru ekonomske i kulturne politike. Prilikom ovog istraživanja, autori su se koristili metodom anketiranja i intervjuisanja po radnim organizacijama iz oblasti kulture. Cilj je bio pokazati koliko je fiskalna politika značajna za razvoj kulture, kulturnih potreba i umetničkog stvaralaštva, odnosno koliko je važna za samu kulturnu politiku. Ovaj istraživački projekat ima Sadržaj, Zaključna razmatranja, kao i tabelarne prikaze.

Interesno organizovanje kulture, kulturna politika i kultura rada u SFRJ

U ovom istraživanju, Veselin Ilić polazi od ustavne reforme i usvajanja Ustava iz 1974. godine, smatrajući da su time konačno i normativno ispunjene neophodne pretpostavke za slobodno udruživanje i slobodnu razmenu rada i sredstava. Radi se o novom, demokratskom modelu društveno-ekonomskih i političkih odnosa koji se nazivaju interesnim organizovanjem kulture i kulturna politika. Time se ujedno pokazuje i novi društveni položaj radnika u društvenim delatnostima, pa i u kulturi, njihova prava, obaveze i odgovornosti. Zato autor u prvom delu objašnjava pojam interesnog organizovanja kulture, koje se temelji na samoupravnom organizovanju socijalističkog društva. Cilj je prevladavanje suprotnosti između sfere proizvodnog (materijalnog) i neproizvodnog rada (kultura), kao i humanizovanje i kultivisanje radnog i životnog ambijenta radnika. Ovo je osnova za samoupravno izgrađivanje kulturne politike kroz društveno-kulturne akcije radi osvajanja vrednosti kulture rada.

Između klase i generacije: o kulturnom identitetu radničke omladine

U svom istraživanju, Branimir Stojković govori o tome da je radnička omladina društvena grupa koja u suštini ima dvostruki identitet, jer je deo radničke klase ali i omladinske populacije. Ističe, uz navedene razloge, da je njeno pripadanje radničkoj klasi od mnogo većeg značaja za njen kulturni identitet od pripadnosti omladinskoj populaciji. Naime, omladina je tranzitna društvena kategorija, što u punoj meri važi za srednjoškolsku i studentsku omladinu. Da bi bilo uopšte moguće govoriti o nekoj specifičnoj kulturi radničke omladine neophodno je najpre identifikovati, tj. utvrditi postojanje posebne tzv. roditeljske kulture, odnosno radničke kulture koja ima neke bitne odlike koje je čine različitom od kulture klasno slojnih formacija u društvu. U istraživanju, autor se bavi identifikacijom smisaono nekonzistentne celine koja bi se mogla poistovetiti sa kulturom naše radničke klase. Identifikuje njene osnovne odlike i u kojoj meri se ona, i kojim svojim odlikama, razlikuje od kulture drugih društvenih grupacije u društvu SFRJ. Dat je osvrt na stepen industrijskog razvoja zemlje jer izvesno je da bez razvijene industrije nema ni razvijene radničke klase. Na kraju istraživanja nalazi se spisak literature.

Kadrovi u organizacijama udruženog rada kulture u Srbiji 1978. godine (Kultura – Planiranje, sv. 4)

U ovom istraživanju, koje je naručila Republička zajednica kulture, Milivoje Ivanišević govori o kadrovima u kulturi koji su značajni prilikom planiranja kulturnog razvoja – nosioci su i kreatori kulturne politike i kulturnog života uopšte, ali im je posvećivana mala pažnja. Istraživanje je usmereno na organizacije udruženog rada kulture koje sredstva za dohodak i rad stiču preko samoupravno interesnih zajednica kulture opština ili Republike. Anketa je sprovedena samo među kadrovima koji su u stalnom radnom odnosu u tim organizacijama, iako većinu njih čine upravo oni koji to nisu. O njima je moguće dobiti podatke samo na osnovu redovnog statističkog praćenja. Prvenstveno je analizirano stanje u društveno-političkim zajednicama (opštine, regioni, sela itd.), tako da dobijeni podaci upućuju u kom pravcu treba da bude usmerena kadrovska politika u kulturi. Iznoseći svoja zapažanja o kadrovima u kulturi, autor je želeo da naznači opšte probleme koji nisu mogli da se uoče samo kroz utvrđivanje faktografskog stanja na ograničenom geografskom području tokom određenog perioda. U okviru istraživanja dat je Sadržaj, kao i tabele.

Kultura i razvoj u organizacijama udruženog rada materijalne proizvodnje Beograda – osnovni razvojni parametri

U središtu interesovanja istraživanja Branimira Stojkovića jeste analiza internog kulturnog sistema radne organizacije koji je, inače, u sadejstvu sa eksternim kulturnim sistemom šire društvene sredine. Dosta je istraživanja rađeno na temu kulturnog života i kulturnih potreba zaposlenih unutar pojedinih radnih organizacija, pa i na ispitivanju oblika rasprostranjenosti kulturnih aktivnosti u radnim organizacijama. Ali, sva su bila usmerena na deskripciju pojavnosti kulture u radnim organizacijama materijalne proizvodnje. Prema mišljenju autora, pristup bi trebalo pomeriti na njenu evaluaciju, odnosno vrednovanje unutar modela koji bi bio u funkciji daljeg razvoja kulturne dimenzije radne organizacije. Takođe je i problem standardizacije kulture važan u koncipiranju kulturnog razvoja radne organizacije. Stoga, u ovom istraživanju, autor predlaže da se redefiniše uloga osnovnih organizacija udruženog rada i da se omogući razvojna funkcija radne organizacije. Osnovne pretpostavke i optimalne mogućnosti za razvoj kulture biće definisane na nivou radne organizacije (OUR) materijalne proizvodnje posmatrane u beogradskom kulturnom kontekstu. U ovom istraživanju obrađeni su ne samo činioci razvoja kulture u organizaciji udruženog rada već i planiranje razvoja kulture (izrada srednjoročnih planova), kao i sistem indikatora za procenu razvijenosti kulture u organizacijama udruženog rada. Na početku je dat Sadržaj.