Prikazani svi od ukupno 11 rezultata

Kultna i religijska svest u kulturnom identitetu i nacionalnoj kulturi Srba (Nacrt teorijsko-metodoloških osnova istraživačkog projekta)

Ovde je dat Nacrt teorijsko-metodoloških osnova autorskog istraživanja kultne i religijske svesti u kulturnom identitetu i nacionalnoj kulturi Srba, a čiji je naručilac Marksistički centar CK SK Srbije. U oblikovanju ovog složenog istraživačkog zadatka, Veselin Ilić polazi od stanovišta da u stvaranju kulturnog identiteta i nacionalne kulture svakog naroda, u značajnoj meri učestvuju i obrasci kultne i religijske svesti. Prisustvo kultne i religijske svesti u savremenoj kulturi jedan je od razloga njenog mitologizma – nekritičkog, emotivnog i ideološkog usvajanja vrednosti kulturnih tradicija u okviru nacionalnih kultura. Upravo se ovim fenomenom bavi autor na primeru srpske kulture. Njegovo nastojanje je vezano za zasnivanje teorijsko-hipotetičkog okvira istoričnog istraživanja moguće teleologije srpske nacionalne kulture. U prvom delu, autor planira da se bavi odnosom kulta i kulture, kulturnim identitetom i nacionalnom zajednicom; u drugom delu bi razmatrao kultnu i religijsku svest u istorijskoj zbilji kulture Srba. U završnim razmatranjima suprotstaviće kulturu i kult. Na početku studije dat je Sadržaj, a na kraju organizacija i dinamika istraživanja, koje je trebalo da bude završeno 1986. godine.

Kultura rada (Nacrt istraživanja)

Ovde je prikazan nacrt kompleksnog istraživačkog projekta „Kultura rada“ koji bi se sastojao iz nekoliko studija. Veselin Ilić najpre daje objašnjenje teorijsko-metodološke osnove projekta i obrazloženje osnovnih istraživačkih postupaka. U uvodu govori o poreklu i prožimanju rada i kulture, nastanku ideje o oslobođenju rada (prema Marksovoj teoriji), kao i o samom pojmu kulture rada iz jugoslovenskog ugla posmatranja. Prva glava odnosi se na samoupravno organizovanje rada u kulturi, pa je glavna tema kultura u samoupravnom socijalističkom društvu. Kultura rada shvaćena je kao jedinstvo rada i kulture; predstavlja sintezu čovekove delatnosti u radnom i slobodnom vremenu. Takođe, razmatra se i produktivnost rada u samoupravno organizovanom radu. Kultura rada uključuje u sebe i određena područja socijalne politike. Predstavlja jedno od značajnih područja kulture samoupravljanja, uključujući u sebe i razvijanje vrednosti društvene samozaštite radnih ljudi i građana. U drugoj glavi, autori govore o kulturi samoupravnih odnosa i kulturi rada. Kultura samoupravnih odnosa pokazuje se kao novi oblik demokratije. U sadržaju kulturnih delatnosti radnika u radnom i slobodnom vremenu nalazi se i smisao kulture samoupravnih odnosa. U trećoj glavi, autori razmatraju povezanost slobodnog vremena i kulture rada. Ističe se da se u promenama sadržaja kulture rada i shvatanja mesta i uloge kulture rada u društvu nalazi izmenjen odnos čoveka prema prirodnoj, radnoj i društvenoj sredini. U trećoj glavi se govori i o samodelatnosti, jer u savremenoj civilizaciji čovek sve veći deo slobodnog vremena ispunjava raznoraznim oblicima samodelatnosti. Dalje, razmatra se i značaj integracije fizičke kulture i kulture rada. Završna razmatranja posvećena su ukidanju suprotnosti između radnog i slobodnog vremena, a poslednji deo projekta sadrži studiju slučaja pod naslovom „Kultura rada u Prvom maju Pirot“. Nakon toga, u nacrtu su date: hipoteze, prilozi, bibliografija, upitnici, a predstavljena je i dinamika istraživanja. Na početku je dat Sadržaj.

Nauka i kultura kao stvaralačke subjektivne strane socijalističkog preobražaja (Nacrt istraživačkog projekta)

U nacrtu ovog istraživačkog projekta razmatraju se stvaralački potencijali nauke i kulture, koje se definišu kao procesi društveno sticanih i društveno širenih vrednosti. Predmet istraživanja je teorijsko promišljanje i empirijsko saznavanje nauke i kulture kao subjektivnih aktera proizvodnih snaga i socijalističkih (proizvodnih) odnosa. Pored toga, predmet istraživanja je i analiza odnosa idejno-političkih opredeljenja o društvenoj ulozi nauke i kulture i društvenoj praksi u okviru jugoslovenske zajednice. U radu se polazi od hipoteze da nauka i kultura imaju potencijal subjektivnih stvaralačkih snaga, ali da je zbog unutrašnjih protivurečnosti razvitka jugoslovenskog društva taj potencijal znatno umanjen. U tom smislu, ovo istraživanje ima za cilj da, otkrivajući te protivurečnosti i kroz teorijska promišljanja, doprinese njihovom razrešavanju, odnosno stvaranju preduslova za to da nauka i kultura dobiju aktivniju ulogu u socijalističkom preobražaju društva. Pored uvodnog dela, koji obuhvata pristup, predmet i društveni kontekst istraživanja, slede poglavlja koja se detaljnije bave posebno naukom, a posebno kulturom – kao stvaralačkim subjektivnim snagama samoupravnog društva. Autori smatraju da će istraživanje, koje je usledilo nakon ovog nacrta, dati rezultate čiji će cilj biti celovitije koncipiranje kulturne politike Jugoslavije.

Obim i struktura izdavačke delatnosti

U nacrtu ovog istraživačkog projekta, autori polaze od tendencija u dotadašnjem razvoju i od aktuelnog stanja u okviru izdavačke delatnosti u SR Srbiji, sa ciljem kreiranja programa razvoja izdavačke delatnosti u skladu sa društvenim potrebama. Zato je u planu bila analiza izdavačkih radnih organizacija kao nosilaca delatnosti od posebnog društvenog interesa, i to za period od 1968. do 1978. godine. Dat je predlog za obim i strukturu izdanja, za način obrade izdavačkih radnih organizacija, za analizu izdanja, za analizu posebnih edicija, za utvrđivanje društvenih potreba i potreba korisnika knjiga, udžbenika, uz kratke opise poglavlja vezanih za: definisanje društvenih potreba, metode istraživanja, osnovna pitanja koja treba otvoriti, radni tim i sl. Takođe, predlog je da se, kroz statističke podatke, prikaže i uporedno stanje izdavačke produkcije SR Hrvatske i još nekih zemalja Evrope. Istaknuto je da bi ovaj istraživački projekat trebalo da bude realizovan do kraja januara meseca 1980. godine.

Osnovne funkcije Samoupravne interesne zajednice kulture Republike u razdoblju 1976–1980. godine

Ovde je predstavljen prvi nacrt zadataka i funkcija Republičke zajednice kulture napravljen za učesnike savetovanja o aktuelnim pitanjima srednjoročnog programa razvoja kulture od 1976. do 1980. godine. To je inicirano novim Planom društveno-ekonomskog razvoja SFRJ i SR Srbije. Dogovorene funkcije u skladu sa Samoupravnim sporazumom o udruživanju u Republičku zajednicu kulture, kome su pristupile opštinske zajednice kulture, treba da bude osnov budućih funkcija SIZ-a kulture. U Samoupravnom sporazumu navedene su zajedničke potrebe i interesi koji treba da se zadovoljavaju u Republičkoj zajednici kulture. To su: zaštita i korišćenje kulturnih dobara, razvijanje delatnosti biblioteka, razvijanje izdavačke delatnosti i stimulisanje književnog stvaralaštva, razvijanje i stimulisanje filmskog stvaralaštva i kinematografije, razvijanje scensko-umetničkih delatnosti, unapređivanje kulturno-umetničkog amaterizma, jačanje međunarodne kulturne saradnje, jačanje međurepubličke kulturne saradnje, jačanje materijalne osnove kulture, izgradnja objekata od posebnog značaja za potrebe kulture, naučno istraživanje kulture, ostvarivanje kulturnih programa društveno-političkih organizacija, stručno usavršavanje kulturnih radnika, utvrđivanje nagrada za kulturna i umetnička dostignuća. Dat je i nacrt globalne raspodele sredstava SIZ-a kuture u narednom srednjoročnom periodu koji je izvršen procentualno po delatnostima. Ističe se važnost transformacije interesnih zajednica radi obezbeđivanja razmene rada u kulturi, jednako kao i u drugim društvenim delatnostima.

Pojava i problemi samostalnih umetnika

U ovom istraživanju, Miloš Nemanjić se osvrće na 1955. godinu, kada su samostalni umetnici dobili društveni legitimitet zahvaljujući Uredbi o socijalnom osiguranju. Prema ustavnim odredbama, oni imaju isti društveno-ekonomski položaj, ista prava i obaveze kao i radnici u OUR-ima, ali u realnosti nije tako. Polazeći uopšte od umetnika u SR Srbiji, sa jedne strane, oni bi trebalo da uživaju bezrezervnu podršku društva, dok bi sa druge strane trebalo bi da budu prepušteni zakonitostima tržišta umetničkih vrednosti. Autor naglašava da u našem društvu postoji stalna tenzija između ove dve koncepcije, a što se odražava i na status samostalnih umetnika. Problematika samostalnih umetnika je povezana i sa karakterom pojedinih umetničkih delatnosti i plasmanom umetničkih proizvoda, sa spremnošću da se prihvati drugo „zanimanje“ ili pak da se živi isključivo od umetničkog rada, ali i sa slobodom izbora. Posmatrajući još i situaciju u udruženjima, autor pokušava da sagleda svu socijalno-psihološku složenost pojavljivanja, opstajanja, pa i porasta samostalnih umetnika.

Škola – središte kulture (Nacrt istraživanja)

Istraživanje „Škola – središte kulture“ je bilo deo programskih aktivnosti Vukove zadužbine, ali je njegova realizacija poverena Zavodu za proučavanje kulturnog razvitka. S obzirom na krizu jugoslovenskog društva u osmoj deceniji XX veka, nastala je i kriza reformisanog obrazovanja, kada je naročito seoska škola izgubila svojstvo „žarišta kulture“. Ovo istraživanje je predstavljeno kao deo aktivnosti usmerenih ka uljučivanju u Uneskovu akciju „Svetska dekada kulturnog razvoja“. U nacrtu se ističe da će se istraživanje, koje bi trebalo da usledi, baviti tzv. „malim pitanjima“ kulture svakodnevnog života. Naime, kroz istraživanje kulturne funkcije škole u životu seoske zajednice, afirmisala bi se vaspitna, socijalna i kulturna dimenzija škole u selu, te njena buduća integrisanost u društvenu sredinu, s obzirom na željeno reformisano određenje škole kao „otvorene institucije“. Ovo akciono/primenjeno istraživanje, koje je interdisciplinarnog karaktera, zahtevalo je stručno angažovanje više institucija/organizacija iz različitih oblasti (obrazovanja, kulture, privrede, bankarstva itd.). U samom nacrtu, detaljno je predstavljen generalni plan istraživanja, koje je trebalo da traje od 1989. do 1993. godine, potom složeni finansijski plan projekta, kao i organizacija i koordinacija istraživanja.

Standardi i normativi za arhivsku delatnost na teritoriji Socijalističke Republike Srbije van teritorija SAP

Ovaj podrobno pripremljeni nacrt Dragana Ćirovića nastao je u okviru planiranja izgradnje jedinstvenog sistema zaštite i korišćenja arhivske građe u SR Srbiji, kao predlog normativa i standarda za arhivsku delatnost. Naime, Republička zajednica kulture je odlučila da se osnuje stručna radna grupa u okviru Zavoda za proučavanje kulturnog razvitka koja će biti nosilac poslova pripremanja standarda i normativa za delatnosti u oblasti kulture. Razvoj i unapređenje ovog sistema bili su povezani i sa usaglašavanjem delatnosti kulture sa Zakonom o udruženom radu, Zakonom o zaštiti kulturnih dobara, kao i sa primenom Rezolucije o slobodnoj razmeni rada u društvenim delatnostima. Takođe, važno je bilo da se sva ova dokumenta približe i praktičnom delovanju. Da bi se utvrdili i primenili standardi i normativi svake od delatnosti u kulturi i organizacija udruženog rada, bilo je potrebno najpre steći uvid u njihovo stanje, a potom utvrditi društvene zahteve i listu prioriteta za njihovu primenu. Ovo je bilo moguće kroz upoznavanje sa: funkcijom arhiva i zaposlenima; stručnom tehnologijom rada i metodološkim postupcima; i društveno-ekonomskom osnovom rada arhiva. Autor je predstavio uređena merila i kriterijume za devet segmenata delatnosti arhiva u Srbiji. Iznet je i akt „Jedinstveni standardi i normativi za arhivsku delatnost u Srbiji“ koji je potom objavljen u Službenom glasniku SRS i u Arhivskom pregledu Zajednice arhiva Srbije. U okviru ovog nacrta dat je i Sadržaj.

Standardi za narodne biblioteke

U okviru ovog nacrta istraživanja, Leposava Čukić i Ana Ceranić govore o standardima za narodne biblioteke kojima su obuhvaćene sve jedinice podsistema narodnih biblioteka. Sve narodne biblioteke na teritoriji SR Srbije međusobno su povezane i funkcionalno i stručno organizovane u okviru jedinstvenog bibliotečko-informativnog sistema. Autorke ukazuju na pojam narodne biblioteke koji se odnosi na opštinsku narodnu biblioteku i bibliotečke ogranke. Dalje, govore o standardima kojima su regulisana sledeća pitanja iz oblasti bibliotečke delatnosti: funkcije narodnih biblioteka, bibliotečki prostor, bibliotečka oprema, fondovi biblioteka, službe i korišćenje biblioteka, bibliotečki kadar i finansiranje biblioteka. Standardi za narodne biblioteke iskazuju minimalne uslove neophodne za rad i normalno funkcionisanje narodnih biblioteka. Svakih pet do deset godina trebalo bi vršiti reviziju standarda s obzirom na dalju izgradnju jedinstvenog bibliotečko-informativnog sistema, porast društvenog standarda i perspektive razvoja kulture. Na kraju nacrta dat je Sadržaj.

Umetnost i publika – Pozorišna publika (Nacrt projekta)

Autori nacrta ovog istraživačkog projekta najpre postavljaju problem koji treba obraditi u budućem istraživanju, a koji je vezan za pozorišnu umetnost i njenu publiku, kao i za njihov odnos. Daju definiciju pojma publike, a potom izlažu: predmet, cilj, hipotetičke okvire, metod, program, kadrove i finansijski predračun istraživanja. Planirano je da, pored istraživanja umetničke publike, bude obavljeno i komplementarno istraživanje građana koji se ne mogu svrstati u ovu kategoriju. Istraživanje bi trebalo da bude izvedeno metodom ankete ili intervjua, i to u Beogradu, Nišu i Šapcu.

Zadovoljavanje kulturnih potreba beogradske dece predškolskog uzrasta: uporedna analiza socijalizacijske prakse i socio-kulturnih uslova odrastanja

U fokusu ovog istraživanja su pitanja socijalizacije i individualnog razvoja dece u uslovima savremenog gradskog života. U tom smislu, predmet istraživanja usmeren je na proučavanje dinamike složenih uzajamnih odnosa koji se u dužem vremenskom razdoblju uspostavljaju između deteta i njegovog fizičkog i socijalnog okruženja. Ružica Rosandić je postavila problem, predmet i zadatke istraživanja, teorijska polazišta i metodologiju, dok su ko-autori ispitivali određene teme, takođe metodološki obrađene, a koje se tiču okruženja, sistema normi, socijalizacije – vezano za decu u Beogradu. Istraživanje ima nekoliko ciljeva: da sa stanovišta „grad po meri deteta“ sistematski ispita uslove odrastanja beogradske dece; da prouči socijalizacijsku praksu u bitnim kontekstima detetovog odrastanja; da longitudinalno, odnosno uporedno, prati proces socijalizacije jedne generacije beogradske dece onako kako ona živi i odrasta u pojedinim i bitnim društvenim kontekstima. Istraživanje ima teorijski i praktični karakter. Rezultati koji su prezentovani u radu dobijeni su tokom 1989. godine i predstavljaju pilot istraživanje kojim su proverene tehnike i postupci planirani za nastavak istraživanja tokom 1990. godine. Na početku istraživanja dat je Sadržaj, u okviru istraživanja dati su upitnici koji su korišćeni, a na kraju su prilozi, odnosno tabelarni pregledi demografskih osobenosti posmatrane generacije.