Prikazani svi od ukupno 3 rezultata

Čitanje u kontekstu kulturnih potreba

Rad je nastao u okviru Prvog jugoslovenskog savjetovanja „Knjiga danas i u budućnosti“, održanog u Zagrebu 1982. U radu, Miloš Nemanjić se bavi fenomenom čitanja u kontekstu savremenih kulturnih potreba koje se određuju kao kulturna proizvodnja, kulturni interes i kulturna komunikacija. Autor ističe da čitanje knjiga predstavlja jednu od najstarijih kulturnih potreba i da se njegova funkcija menjala kroz vreme, ali da je uprkos svim uticajima i modifikacijama čitanje zadržalo svoju osnovnu kulturnu fukciju. Kroz kratki prikaz razvoja fenomena čitanja, koji nastaje pojavom štampane knjige, apostrofira se demokratizacija čitanja kao izraza kulturne potrebe. Pojavom sredstava masovne komunikacije knjiga nije više primarni prenosnik znanja, pa su se otuda i javili strahovi o ugroženosti knjige, koji su se vremenom pokazali neosnovani. Autor čitanje danas posmatra u kontekstu složene društvene i kulturne situacije u kojoj deluje mnogo faktora, gde zapravo čitanje od individualnog procesa prerasta u složenu društvenu pojavu. Struktura i karakter proizvodnje knjiga razmatra se kao jedan od ključnih faktora koji utiču na fenomen čitanja, dok se pojmovi funkcionalne i nefunkcionalne knjige (funkcionalno/nefunkcionalno čitanje) analiziraju kao metodološki problemi. Tragajući za odgovorom da li struktura izdatih knjiga odgovara društvenim i posebnim potrebama pojedinih društvenih slojeva, autor analizira podatke o pojedinim izdavačim produkcijama kod nas i u svetu. Navodeći rezultate domaćih i svetskih istraživanja, nastoji da odgovori i na pitanja: ko je današnji čitalac i kako nastaju čitalačke navike?

O metodi upravljanja Beogradskom operom i novom Zakonu o pozorištu/About methods of management of the Belgrade opera and the new Law of theatre

Naučni rad Vere Ikonomove, objavljen u Zborniku SANU-a povodom jubileja Narodnog pozorišta u Beogradu, vezan je za Beogradsku operu i probleme upravljanja, naročito u smislu angažovanja operskih solista. Ključna analiza odnosi se na pitanje primene novog zakona o pozorištima, koji je u trenutku pisanja rada bio u pripremi, a čije bi usvajanje trebalo da unapredi ceo sistem upravljanja u Narodnom pozorištu. Autorka navodi dva dominantna sistema angažovanja operskih pevača u svetu (režim rada pod ugovorom i režim rada u stalnom radnom odnosu) i analizira faktore po kojima se oni razlikuju. U zaključnom razmatranju, daje analizu trećeg, mešovitog sistema, poznatog pod nazivom Stagione, koji se zbog svoje prilagodljivosti sve više primenjuje u svetskim operama. U radu se ističe da prelazak sa jednog sistema na drugi nije jednostavan i da mu mora prethoditi opsežna analiza kako bi se predvidele pozitivne i negativne posledice. Autorka ukazuje i na to da naš nacrt Zakona o pozorištima ne daje odgovore na ključno pitanje: šta Opera reorganizacijom rada sa solistima želi da postigne i da li postoje uslovi za takvu transformaciju? U tom smislu, cilj koji V. Ikonomova postavlja u ovom radu jeste ukazivanje na moguće nedorečenosti budućeg zakona. U okviru rada dato je nekoliko tabela, a na kraju sledi apstrakt na engleskom jeziku.

Od kulturnog pluralizma ka identitetu nacionalne kulture

Ovaj naučni rad je nastao u okviru Okruglog stola „Etnos, narod, nacija“ Marksističkog centra CK SK Srbije. Veselin Ilić se bavi istraživanjem kulturnog pluralizma u konstituisanju nacionalne kulture Srba primenom genetsko-dijalektičke, istorijske metode u kojoj se ne zapostavljaju sociološka ni kulturološka značenja fenomena koji se analizira. U uvodnom delu rada, autor otvara pitanje terminologije savremene nauke u kulturi kao metodološkog problema. U tom smislu, ističe pojavu mitologizacije, odnosno nepreciznog, nepotpunog i suprotstavljenog upotrebljavanja pojmova kao što su: rod i pleme, jezik i mit, magija i religija, kult i kultura, narod i nacija, identitet i pluralizam. Daje kratki prikaz korišćenja pojmova etnos i nacija kroz različite epohe, osvrćući se i na njihove semantičke nanose koji su nastali usled različitih istorijsko-kulturnih i ideoloških koncepcija. Imajući u vidu da u savremenoj nauci ne postoje pouzdani tragovi o mogućim izvorima prvobitne kulture Srba, autor iznosi pretpostavku o dva moguća dominantna izvora: 1) slovenska (srpska) mitologija i 2) arhaična ratnička kultura koja se uporedo razvija sa kulturom obrade zemlje. Tragovi o kultnom poreklu južnoslovenskih kultura na balkanskom tlu interpretiraju se kroz analizu kultnih mitoloških i simboličkih značenja Madarskog konjanika, jednog od retko sačuvanih slovenskih spomenika na balkanskom tlu.