Prikaz 1–12 od 14 rezultata

Analiza velikih priredbi u Jugoslaviji

Autor ovog istraživačkog projekta, Dimitrije Vujadinović, ukazuje na to da je krajem 60-ih i početkom 70-ih godina nastao najveći broj smotri, festivala, takmičenja, susreta i drugih vidova ispoljavanja kulturnih sadržaja. Sve tri vrste manifestacija – kulturne, turističke, ekonomske – imaju ne samo dodirnih tačaka nego se vidno prepliću i čine poseban segment kulturnog života. Imajući u vidu intenzitet kojim se odvijaju, kao i obim ispoljavanja, trebalo bi da budu od veće važnosti za kulturnu politiku zemlje. Autor analizira ove manifestacije naročito sa kulturološke tačke gledišta kroz podatke dobijene anketom. Anketa je sprovedena na slučajnom uzorku i obuhvatila je 33 „velike priredbe“, a bila je namenjena njihovim organizatorima. Ovo istraživanje sadrži grafičke i tabelarne prikaze.

Bibliografija pravnih propisa u oblasti kulture u Jugoslaviji

Normativne delatnosti za koje su navedeni pravni propisi i zakoni u ovoj bibliografiji su: arhivi, autorsko pravo, autorsko pravno zastupanje, biblioteke, estradna umetnost, film i filmska umetnost, fond za unapređivanje likovne umetnosti, Jugoslovenska nacionalna komisija za Unesko, književne i umetničke tvorevine, zakoni o siz-ovima kulture, muzeji, nagrade, pozorišta, ravnopravnost jezika i pisma naroda i narodnosti Jugoslavije, scenska umetnost, udruženja građana, pravni položaj umetnika, umetničke galerije, Unesko, vrednovanje stvaralaštva, zaštita spomenika kulture. Kao izvori za navođenje ovih zakona u bibliografiji poslužili su uglavnom službeni listovi i službeni glasnici, zavisno od naziva u svakoj od republika i pokrajina SFR Jugoslavije.

Knjiga i čitanje u Jugoslaviji – monografija –

Ova monografija, čiji su autori Miloš Nemanjić i Jovan Janićijević, podeljena je na sledećih sedam poglavlja: intelektualno stvaranje, izdavanje, fizička proizvodnja, distribucija, čitanje, profesionalno obrazovanje, pravni i institucionalni okvir. U okviru ovih poglavlja, autori obuhvataju više tema, a među najbitnijim su: ujednačavanje i standardizacija terminologije (leksika), stanje savremene književne kritike, problemi i pomoć u stvaranju i prevođenju, izdavačka delatnost i produkcija, glavne izdavačke organizacije, tehničko-tehnološki uslovi proizvodnje knjige, mreža i sistem prodaje knjiga, glavne biblioteke i njihov teritorijalni razmeštaj, prepreke i motivacija za čitanje, stručnjaci za knjigu i zakonski položaj knjige. Iako u Jugoslaviji postoji mali broj ustanova specijalizovanih za istraživanje problema knjige i čitalaca, važno je reći da je Jugoslavija na vreme ratifikovala sporazume i konvencije (6 Briselskih konvencija) o zaštiti autorskih prava i izdavanju knjiga, i temeljno ih sprovela. Isto tako, potpisala je i sporazume (poput Firentinskog iz 1950. godine) o olakšicama prilikom carinskih formalnosti i poštanskih troškova, u smislu Ustavom zagarantovanog prava na jezik i kulturu. Na početku monografije je dat Sadržaj, a u Prilogu su statističke tabele.

Kultura i kulturna politika II, bibliografska informacija, 1969/1970. (Sveska 13)

Publikacija je hronološki nastavak prve bibliografske informacije u izdanju Zavoda za proučavanje kulturnog razvitka i obuhvata period od 1969. do 1970. godine. Objavljena je sa ciljem da učesnicima Kongresa Kulturne akcije omogući uvid u tekstove u oblasti kulture koji su objavljeni u časopisima i listovima u datom periodu. U pitanju su časopisi koje je Zavod primao i obrađivao u svojoj dokumentacionoj službi, iz hemeroteke Zavoda, a u manjoj meri korišćeni su raspoloživi podaci Bibliografije Jugoslavije. Ova bibliografska informacija sadrži bibliografske jedinice sledećih oblasti: amaterizam, arhivi, bibliografija – dokumentacija, biblioteka – knjiga, knjiga, časopisi, deca, demografija, domovi kulture, film – kinematografija, filozofija, finansiranje – investicije – ekonomika kulture, istraživanja – ankete, izdavačka delatnost, kadrovi, književnost, komuna i kultura, kulturno-prosvetne zajednice, kulturna antropologija, kulturna istorija, kulturna politika, kulturne akcije i inicijative, kulturne potrebe i kulturna potrošnja, likovni život, masovna kultura, muzeji, muzički život, nagrade, narodnost – obrazovanje, omladina, opšta pitanja kulture, pozorište, program razvoja kulture, publika, radnici i kultura, religija, samoupravljanje, saradnja – integracija interesne zajednice, slobodno vreme, socijalna psihologija, sociologija, selo i kultura, sociologija, sport, sredstva masovnih komunikacija, standardi, stvaralaštvo, šund, urbanizacija, zadužbine, zajednice kulture, zakoni i propisi, zaštita spomenika kulture i prirode, imenski registar. Lista predmetnih grupa data je po abecednom redu. Razvrstavanje u okviru velikih grupa – oblasti, poput biblioteka i kulturne politike, vršeno je prema godinama, a u okviru godina abecedno. U okviru ostalih, vršeno je samo prema abecednom redu.

Kultura i kulturna politika III, bibliografska informacija, 1970/1971. (Sveska 14)

Publikacija je treća u nizu bibliografskih informacija u izdanju Zavoda za proučavanje kulturnog razvitka objavljenih sa ciljem da se učini dostupnim uvid u stručnu literaturu svima koji se bave proučavanjem kulture i kulturnog razvoja u SFRJ, a posebno u Srbiji. Publikacija sadrži bibliografske jedinice koje se odnose na 1970 i 1971. godinu, i to na sledeće oblasti: amaterizam, bibliografija, biblioteke, bioskopi, časopisi – listanje, čitanje, deca, demografija, dokumentacija, domovi kulture, ekonomika kulture, film, finansiranje kulture, hreiologija, istraživanja – ankete, izdavačka delatnost, kadrovi, kinematografija, knjiga i književnost, komune i kultura, kulturna antropologija, kulturna politika, kultura rada i ambijenta, kulturne akcije i inicijative, kulturne potrebe i potrošnja, likovni život, manifestacije, masovna kultura, muzeji, muzički život, nagrade, narodnosti, nerazvijena područja, obrazovanje, omladina, opšta pitanja kulture, planiranje razvoja, pozorište, provincija, publika, radne organizacije – radnici, religija, samoupravljanje, selo – grad, simpozijumi, savetovanja, slobodno vreme, sociologija, sredstva masovnih komunikacija, standardi, strip, stvaralaštvo, šund i kič, tržište, turizam, udruženja, umetnost, urbanizacija, ustanove, Vojvodina, zajednice kulture, zakoni i propisi, zaštita spomenika kulture i prirode, predmetni registar, imenski registar.

Kulturna autonomija u Jugoslaviji – Osnovi za kulturnu autonomiju prema Saveznom i republičkim ustavima

U ovom izveštaju, Borivoje Ljubinković razmatra sledeće: osnovu teorijskog utemeljenja pojma kulturna autonomija, njen ustavnopravni položaj prema Saveznom i republičkim ustavima Jugoslavije i razlike u odnosu na pojam lične autonomije. Ostvarivanje prava nacionalnih manjina na zaštitu etničkog, kulturnog i jezičkog identiteta razmotreno je sa stanovišta međunarodnih standarda zaštite prava manjina i nacionalnih propisa. Vrlo raznoliko shvatanje kulturne autonomije, od ustavne kategorije do gotovo ignorisanja, dokazuje da ona u jugoslovenskom zakonodavstvu ne postoji kao jedinstvena kategorija, pa ni pravna definicija. Posle ustavne osnove dolazi zakonodavna regulativa, koja se tek u praksi zaista ostvaruje, pa je savremenicima lakše da naslute njen značaj nego stvarni stepen sadašnjeg razvitka. Kao vremensko razgraničenje za ovaj tekst uzeta je sredina novembra 1991. godine, kada je Republika Makedonija donela Ustav. Jugoslaviju je već tada zahvatio proces transformacije, sve do izdvajanja pojedinih republika u samostalne, nezavisne države. Teško je bilo predvideti kakav će u budućnosti biti jugoslovenski prostor kada ovi procesi budu okončani, ali je bilo izvesno da će tek tada, u novim državno političkim, ekonomskim, pa i geografskim uslovima, kada će neke od republika postati i suprotstavljene države, kulturna autonomija dobiti novi smisao, i čak biti neophodnost – da bi se kroz nju sačuvao integritet manjinskog naroda i njihove civilizacijske tekovine.

Kulturna saradnja Socijalističke Republike Srbije sa socijalističkim republikama i pokrajinama

U ovoj istraživačkoj studiji, Radoslav Đokić i Sonja Liht se bave fenomenima kulturne saradnje i zajedništva koji su dati na opštem teorijskom nivou, u uvodnom delu, i konkretnije – kroz kulturne prakse u Saveznoj Republici Srbiji, odnosno Jugoslaviji. U radu se ukazuje na to da su u SR Srbiji postojale političke pretpostavke, poput Ustava, koje su sa jedne strane afirmisale kulturno zajedništvo naroda i narodnosti zasnovano na jedinstvu i razlikama. Sa druge strane, određene društvene i ekonomske protivurečnosti delovale su na karakter i intenzitet kulturnog povezivanja i kulturnog zajedništva na prostoru Jugoslavije. U tom smislu, nacionalizam je apostrofiran kao značajna prepreka kulturnog zajedništva. U domenu kulturne prakse, autori se bave analizom međurepubličke – pokrajinske saradnje, koja se odvijala na nivou institucija, i to na onom njenom delu koje su registrovale samoupravne interesne zajednice republika i pokrajina. Praksa međurepubličke – pokrajinske saradnje istražena je najvećim delom kroz analizu kulturnih manifestacija, ali i kroz analizu saradnje u drugim oblastima, kao što su: muzičko-scenska, konematografija, likovne kolonije, amaterizam, izdavaštvo, bibliotekarstvo i zaštita kulturnih dobara. U zaključnom delu, predstavljena je aktivnost kulturno-prosvetnih zajednica i interesnih zajednica kulture na uspostavljanju zajedništva. Na početku je dat Sadržaj.

Mladi i religija, Studija 3.

Ovde je data treća studija u okviru šireg projekta „Religija u kulturi svakodnevnog života stanovnika Beograda“. Studija se bavi odnosom mladih prema religiji i podeljena je u tri poglavlja, u kojima autori pokušavaju da daju odgovore na sledeća pitanja: šta je religija, od kojih se elemenata sastoji religija, koji su društveni uzroci religije, koje su funkcije religije u društvu. Pored toga, oni istražuju i odnos religije i socijalizma, religiju kao kulturnu činjenicu, odnos kulture svakodnevnog života u samoupravnom društvu i religijske svesti, verske pokrete i sekte, pitanje verske netrpeljivosti, odnos duhovnih pokreta i Saveza socijalističke omladine. Prvo poglavlje je autorke Sonje Liht, „Mogući okviri istraživanja odnosa mladih prema religiji“, drugo je „Sociokulturni okviri delovanja novih verskih pokreta i sekti u Beogradu“, autora Branimira Stojkovića, dok je treće poglavlje, čiji je autor Vladimir Anđelković, posvećeno evro-indijskim sektama u Jugoslaviji sa osvrtom na religijsku kulturu mladih u Beogradu. Na početku studije dat je Sadržaj.

Nevolje kulture, društveno-ekonomski položaj kulture u Jugoslaviji (Kultura – Istraživanje, sv. 9)

U ovom istraživačkom projektu, Milivoje Ivanišević nastoji da kroz kritičko sagledavanje pojedinih segmenata bitnih za kulturni razvoj i kulturni život u dužem prethodnom periodu stvori neku vrstu svedočanstva o tome. Govori o tadašnjim nevoljama u jugoslovenskoj kulturi vezanim ne samo za njen materijalni položaj i finansiranje već i za onim na ideološkom i političkom planu. Zato je predmet istraživanja, pored perioda interesnog organizovanja u ovoj delatnosti, kao i onog što je prethodni sistem ostavio, i problematika samih ustanova kulture, njihovih funkcija, aktivnosti, teritorijalne rasprostranjenosti ili mreže u pojedinim republikama i pokrajinama, kao i u okvirima pet posmatranih delatnosti (izdavačke d., d. kulturnih dobara, kulturno-obrazovne d., umetničke d. i kinematografije). Obuhvaćena su i izvesna pitanja vezana za kadrove i zaposlenost u kulturi, način obrazovanja i njihov društveni i materijalni status. Kroz finansijske pokazatelje sagledava se i materijalni položaj delatnosti kulture i nekih njenih grana. Na kraju, umesto zaključka saopšteno je stanje kulture i kulturnog razvoja u republikama i obe pokrajine. Na početku istraživanja dat je Sadržaj, a na kraju su tabelarni prikazi i rezime na francuskom jeziku.

Omladinske radne akcije

U istraživanju omladinskih radnih akcija, u okviru kojeg se nalazi nekoliko dokumenata, više autora se bavilo ovom temom i to iz nekoliko uglova. B. Kuzmanović je postavio za cilj da ispita motivaciju za učestvovanjem na radnim akcijama. Preduzeo je anketiranje određenog uzorka akcijaša. Na osnovu dobijenih podataka, taksativno izlaže motive dolaska omladinaca na radne akcije. Zaključuje da su radne akcije multifunkcionalne, a kao najčešći motiv pojavljuje se doživljaj ukupnosti načina života koji se odvija na radnim akcijama. S. Mihailović ispituje na određenom uzorku brigadira njihovo zadovoljstvo samoupravljanjem na ORA. Na osnovu analiziranih podataka, iznosi da su uglavnom zadovoljni postojećim nivoom razvijenosti samoupravnih odnosa, ali da mali broj njih razume samoupravljanje kao jedan od ciljeva organizovanja radnih akcija. Ipak, autor smatra da postoje uslovi za poboljšanje razvijenosti samoupravljanja na radnim akcijama, ali je to potrebno činiti propagandom, boljim informisanjem, kao i idejno-političkim osposobljavanjem brigadira na radnim akcijama. U sledećem dokumentu, grupa autora istražuje različitosti i istovetnosti radnih akcija 1981. godine, takođe na određenom uzorku brigadira. Ispituju njihovo mišljenje, sa namerom da utvrde dalje mogućnosti radnih akcija. Interesuje ih materijalna osnova celokupnog življenja učesnika radnih akcija: u kojoj se meri ostvaruju samoupravni odnosi, kakav je kvalitet međuljudskih odnosa, (ne)uspešnost organizovanja društvenih aktivnosti. Brigadiri su ocenjivali sve ove stavke ponaosob, a rezultati pokazuju da najčešće dominira osrednjost kao ocena, dok najveća motivacija na radnim akcijama postaje zabava, a ne ideologija. U četvrtom dokumentu, S. Mihailović istražuje odnos brigadira prema ORA „Autoput“ kroz ispitivanje efekata koji se iskazuju u novim iskustvima učesnika radne akcije, a koja su od značaja i za društvenu okolinu u kojoj oni žive i rade. Autor smatra da je od velike važnosti ispoljavanje određenih promena u njihovim stavovima i ponašanjima, u međuljudskim odnosima, u kreativnoj afirmaciji njihovih ličnosti, kao i u samoodređivanju i ostvarivanju slobode nakon njihovog povratka sa radne akcije.

Položaj knjige u Jugoslaviji u svetlu Međunarodne povelje knjige

Na početku ovog radnog materijala dat je izvod iz Međunarodne povelje knjige kroz prizmu položaja knjige u Jugoslaviji. Naime, ističe se da kao otvoreno prema svetu, samoupravno socijalističko društvo treba da zahteva od svakog čoveka celovitije obrazovanje, široku opštu kulturu i veliku informisanost. U ostvarivanju ovih ciljeva, knjiga je nezamenljivi činilac. Stoga se izdavanju i prodaji knjiga moraju obezbediti povoljniji uslovi i društvena pomoć. U Centru za istraživanje javnog mnjenja, pri Institutu društvenih nauka u Beogradu, ispituje se dostupnost dobre knjige u narodu. Polukvalifikovani i kvalifikovani radnici, kao i pomoćni službenici, spadaju u one koji najmanje čitaju. Međutim, utvrđeno je i da tri četvrtine visokokvalifikovanih i kvalifikovanih radnika uopšte ne čita knjige. Iz toga se izvodi zaključak da je dobra knjiga kod nas krajnje zanemarena uzimajući u obzir visok procenat onih koji uopšte ne čitaju, dok je veoma mali procenat onih koji intenzivno čitaju. S obzirom na to da je 1972. godina – međunarodna godina knjige, prema održanoj Uneskovoj konferenciji, ističe se da je neophodno povećati napore i razviti akcije za iskorenjivanje nepismenosti, za otvaranje biblioteka, za njihovo redovno snabdevanje knjigama, za razvijanje čitalačkih navika, za stvaranje povoljnijih uslova prodaje knjiga, za unapređivanje izdavačke delatnosti, za bolju propagandu itd.

Standardi i normativi za muzejsku delatnost (Kultura – Planiranje, sv. 7)

Na ovom istraživačkom projektu radili su stručnjaci iz Galerije grada Zagreba, Regionalnog zavoda za zaštitu spomenika kulture u Zagrebu, Narodnog muzeja iz Beograda, Muzejskog dokumentacionog centra iz Zagreba i Zavoda za proučavanje kulturnog razvitka iz Beograda. Standardi su rađeni na osnovu već postojećih jugoslovenskih, stranih i međunarodnih standarda, zakona, propisa, akata, preporuka, kao i konvencija i sporazuma. Autori ističu da postupak standardizacije i normiranja obuhvata: minimalne uslove za osnivanje muzeja, specifikaciju uslova za uspostavljanje mreže muzeja, standarde za projektovanje muzejskih zgrada, standarde muzejske opreme, standarde za izbor radnika, standarde za organizaciju stručnog rada, standarde za dokumentovanje muzejske građe, prezentaciju muzealija i dr. Studija na početku ima Sadržaj, a na kraju ima objavljena četiri priloga koja se tiču navedene teme.