Prikaz 13–24 od 28 rezultata

Kulturne prakse građana Srbije: preliminarni rezultati

Istraživanje Kulturne prakse građana Srbije spada u istraživanja kulturne recepcije ili kulturne potrošnje. Njegov prvenstveni cilj je bio da se na osnovu proučavanja karakteristika i aktivnosti publike u Srbiji stvori iskustvena osnova za formulisanje mera kulturne politike. Istraživači su posmatrali pet aspekata kulturnih praksi: kulturne potrebe (potencijalni aspekt kulturne participacije), kulturne navike (aktuelni aspekt kulturne participacije), ukuse (estetske preferencije), znanja o kulturi i posedovanje kulturnih dobara. Pored toga, predmet istraživanja je bila i kulturna ponuda u mestima boravka ispitanika. Studija se sastoji iz dva dela. U prvom delu predstavljeni su rezultati koji se tiču kulturnih potreba građana Srbije, njihovih kulturnih navika u javnoj sferi, kao i u privatnoj sferi (u polju čitanja i medijskoj sferi) i u domenu kulturne produkcije (amaterskog i profesionalnog bavljenja umetnošću). Potom su izloženi podaci o rasprostranjenosti četiri tipa publike (aktivne, potencijalne, prinudne i ne-publike) za pozorište, filmsku umetnost, vizuelne umetnosti, čitanje i koncerte u populaciji Srbije. Prikazani su i osnovni pokazatelji ukusa ispitanika i njihovih znanja u kulturi. Podaci su poređeni, gde je to moguće, sa ranijim istraživanjem kulturnih praksi koje je obuhvatalo Srbiju iz 2005. godine. U drugom delu studije, analiza je obuhvatila sociodemografske korelate kulturnih praksi, kao i poređenja rezultata prema statističkim regionima Srbije, kao i komparacije sa kulturnim praksama građana evropskih zemalja. Istraživanje je dizajnirano kao anketno uz korišćenje standardizovanog upitnika sa 95 pitanja podeljenih u deset tematskih celina. Uzorak je pravljen kao stratifikovani, četvoroetapni i slučajni. Anketiranje na terenu je obavljenu u periodu septembar – decembar 2010. a od planiranih 1600 ispitanika, ispitano je 1490. U publikaciji su dati grafički prikazi iz kojih se mogu čitati podaci. Na kraju studije je prikazan sažetak preliminarnih rezultata, kao i zaključci.

Kulturne prakse građana Srbije: preliminarni rezultati

Istraživanje Kulturne prakse građana Srbije spada u istraživanja kulturne recepcije ili kulturne potrošnje. Njegov prvenstveni cilj je bio da se na osnovu proučavanja karakteristika i aktivnosti publike u Srbiji stvori iskustvena osnova za formulisanje mera kulturne politike. Istraživači su posmatrali pet aspekata kulturnih praksi: kulturne potrebe (potencijalni aspekt kulturne participacije), kulturne navike (aktuelni aspekt kulturne participacije), ukuse (estetske preferencije), znanja o kulturi i posedovanje kulturnih dobara. Pored toga, predmet istraživanja je bila i kulturna ponuda u mestima boravka ispitanika. Studija se sastoji iz dva dela. U prvom delu predstavljeni su rezultati koji se tiču kulturnih potreba građana Srbije, njihovih kulturnih navika u javnoj sferi, kao i u privatnoj sferi (u polju čitanja i medijskoj sferi) i u domenu kulturne produkcije (amaterskog i profesionalnog bavljenja umetnošću). Potom su izloženi podaci o rasprostranjenosti četiri tipa publike (aktivne, potencijalne, prinudne i ne-publike) za pozorište, filmsku umetnost, vizuelne umetnosti, čitanje i koncerte u populaciji Srbije. Prikazani su i osnovni pokazatelji ukusa ispitanika i njihovih znanja u kulturi. Podaci su poređeni, gde je to moguće, sa ranijim istraživanjem kulturnih praksi koje je obuhvatalo Srbiju iz 2005. godine. U drugom delu studije, analiza je obuhvatila sociodemografske korelate kulturnih praksi, kao i poređenja rezultata prema statističkim regionima Srbije, kao i komparacije sa kulturnim praksama građana evropskih zemalja. Istraživanje je dizajnirano kao anketno uz korišćenje standardizovanog upitnika sa 95 pitanja podeljenih u deset tematskih celina. Uzorak je pravljen kao stratifikovani, četvoroetapni i slučajni. Anketiranje na terenu je obavljenu u periodu septembar – decembar 2010. a od planiranih 1600 ispitanika, ispitano je 1490. U publikaciji su dati grafički prikazi iz kojih se mogu čitati podaci. Na kraju studije je prikazan sažetak preliminarnih rezultata, kao i zaključci.

Kulturni život i potrebe učenika srednjih škola u Srbiji

Istraživati bilo koju pojavu vezanu za omladinsku populaciju, posebno ako je reč o učenicima srednjih škola, veoma je značajno, te se može reći da ovakvo istraživanje, pored naučnog, ima i društveni značaj. Anketiranje je urađeno u 56 srednjih škola iz 33 grada u 26 okruga Republike Srbije i izvedeno je u periodu od 15. marta do 25 maja 2011. godine. U radu se prvenstveno mogu naći podaci koji se odnose na omiljene načine provođenja slobodnog vremena učenika srednjih škola u Srbiji, o mestu koje među ovim aktivnostima imaju kulturne aktivnosti i tome kako se učenici mogu grupisati u zavisnosti od vrsta omiljenih aktivnosti u vreme dokolice. Pored toga, studija pruža uvid u to kakve su kulturne navike učenika u domenu kulturne recepcije (odlasci na koncerte, u pozorište, bioskope, galerije, muzeje, spomenike kulture, književne večeri, sportske događaje, a posebno na čitanje knjiga, slušanje muzike, gledanje TV) i u oblasti kulturne produkcije (da li se bave nekim stvaralaštvom, umetnostima). Rezultati istraživanja obuhvataju kulturne potrebe kao i navike učenika srednjih škola u Srbiji, kao i probleme mladih u Srbiji. Istraživanje sadrži zaključak i literaturu.

Kulturni život radničke omladine, sv. 1

U ovom istraživačkom projektu, autori su postavili sledeće ciljeve: da ispitaju materijalne uslove za mogućnost kulturnog života radničke omladine; da utvrde realni kulturni nivo radničke omladine i obim njenog učešća u „potrošnji“ kulture; da ustanove sadašnje stanje, kao i potencijalne mogućnosti i društvene koncepcije za kulturni razvoj radničke omladine. Kao osnova za istraživanje poslužila je građa prikupljena anketom na uzorku od skoro 2.000 ispitanika oba pola, od 15 do 25 godina starosti, onih iz završnih razreda škola za kvalifikovane radnike i onih zaposlenih u privredi. U prvom delu istraživanja date su karakteristike posebnih i opštih uslova, odnosno pretpostavki kulturnog života. U drugom delu istraživanja obrađeno je slobodno vreme kao osnovno područje kulturnog života, tj. sadržaj i oblici aktivnosti u slobodnom vremenu. U trećem delu se govori o bitnim determinantama formiranja kulturnih potreba. Nakon toga slede najvažniji rezultati istraživanja sa zaključcima, upitnik za anketu i obrazac za vođenje intervjua. Na početku je dat Sadržaj.

Kulturno središte

Istraživački projekat „Kulturno središte“ sastoji se iz tri zasebna dokumenta: „Kulturni centri u svetu“, iz 1985, čiji su autori Ružica Rosandić i Irina Subotić; „Pregled mišljenja o kulturnom središtu“, iz 1984, Ružice Rosandić; „Projekat III milenijum – Informacija“, iz 1982, koji je pripremio Petar Ignjatović, sekretar Odbora za III milenijum. Istraživanje „Kulturni centri u svetu“ nastalo je za potrebe Odbora za III milenijum Srpske akademije nauka i umetnosti i projekta „Osnivanje kulturnog središta“. Kako je kulturni centar trebalo da bude centralna tačka budućeg kulturnog kompleksa, i da zadovolji kulturne potrebe tadašnjih, a pogotovo budućih generacija, sačinjen je pregled kulturnih centara koji daje uvid u način funkcionisanja i iskustva drugih kulturnih centara u svetu. Predstavljeni su primeri kulturnih centara: Narodni dvorac kulture „Ljudmila Živkova“ u Sofiji, Nacionalni centar za umetnost i kulturu „Žorž Pompidu“ u Parizu, Barbikan centar u Londonu, Dom kulture u Stokholmu i lokalni dom kulture u Danskoj. „Pregled mišljenja o kulturnom središtu“ daje sažetak odgovora sagovornika na pitanja koja su činila okosnicu razgovora u vezi sa idejom za projekat „Kulturnog središta“ Srpske akademije nauka i umetnosti, koji su vođeni od oktobra 1983. do maja 1984. godine. „Projekat III milenijum – Informacija“ predstavlja eksplikaciju projekta Kulturnog središta Odbora za III milenijum Srpske akademije nauka i umetnosti. Naime, 1979. godine od grupe članova SANU pokrenuta je inicijativa da se u Savskom amfiteatru, posle premeštanja železničke stanice i pratećih objekata na novu lokaciju, izgradi veliko kulturno središte. Ovaj prostor bi, prema njihovom mišljenju, u budućem razvoju grada Beograda dobio centralno mesto. Na početku projekta je Sadržaj, a u okviru teksta su grafikoni.

Materijalne osnove kulturnog života sela u Srbiji (Dokumentacija, sv. 11)

S obzirom na to da oko 70% ljudi od ukupnog broja stanovništva u Srbiji živi u selima i manjim naseljima, i da su kulturne institucije uglavnom koncentrisane po gradovima, u ovom istraživanju Mirjana Nikolić i Milivoje Ivanišević otvaraju pitanje kako stanovnici manjih naselja mogu da zadovolje svoje kulturne potrebe i koliko su im kulturna dobra dostupna. Lokacija kulturnih i umetničkih ustanova, solidna materijalna osnova za bavljenje kulturnim aktivnostima i sl., osnovni su problemi koje treba razrešiti da bi moglo uopšte da se govori o stepenu ostvarenosti prava na kulturu u seoskim naseljima. U okviru istraživanja pošlo se od statističkih podataka o stanovništvu Srbije, rasprostranjenosti poljoprivrednog tipa opština, nerazvijenim opštinama, sprovedenoj elektrifikaciji, postojanju škola, narodnih i radničkih univerziteta. Izloženi su podaci o razvoju pismenosti, čitalaštva, štampe, radio i TV programa, opremljenosti i aktivnosti domova kulture, zaposlenim kadrovima u njima. Navedene su i statistički obrađene opštine sa najnižim kulturnim standardima. Na početku ovog istraživanja dat je Sadržaj, a u poslednjem delu prikazane su tabele sa statističkim podacima i podacima dobijenim iz upitnika koji je poslat domovima kulture, kao i mape.

Organizacije kulture i nove kulturne potrebe

Istraživanje „Organizacije kulture i nove kulturne potrebe“ je realizovano kao podprojekat obimnijeg projekta „Istraživanje konceptualnih, prostornih i ekonomskih problema pretvaranja Beograda u integralno kulturno središte“ Odbora za III milenijum SANU. Svrha ovog istraživanja je, poput ostalih podprojekata u okviru ovog projekta, da se sagleda zatečena situacija i prouče modeli organizovanosti kulturnih kompleksa, i da se preispita uloga i mesto postojećih organizacija kulture u Beogradu u odnosu na planirano Kulturno središte. U fokusu ovog dela istraživanja su organizacije kulture i njihova uloga u zadovoljavanju postojećih i stvaranju novih kulturnih potreba. Organizacije kulture se vide kao značajno mesto gde se konkretizuju kulturne potrebe, u koje dopiru podsticaji iz spoljne sredine, ali i iz koga impulsi idu ka okruženju. Za potrebe ovog istraživanja, prikupljeni su podaci o resursima ustanova kulture u gradu Beogradu – pozorištima, bibliotekama, kulturnim centrima, muzejima i galerijama (prostorni, kadrovski/ljudski, programski, organizacioni, finansijski). Kako se način odlučivanja i upravljanja ustanovama kulture dovodi u vezu sa ispunjavanjem njihove osnovne uloge/funkcije, u okviru istraživanja je sprovedeno i anketiranje rukovodilaca ustanova kulture. Zaključak analize uloge organizacija kulture sa aspekta sagledavanja novih kulturnih potreba pokazao je da nije dovoljno razvijena svest o promenama koje su se tokom prethodne decenije dogodile u okviru socijalno-demografskih, urbanih i kulturnih struktura, i da se metode i sadržaji rada nisu prilagodili tim promenama. S tim u vezi, autori postavljaju pitanje da li je reč o tome da su kulturne potrebe nedovoljno razvijene ili je reč o nepripremljenosti i neprilagođenosti organizacija kulture da odgovore na nove kulturne potrebe. Na početku istraživanja je Sadržaj, a na kraju su prilozi: spisak organizacija u kojima je obavljena anketa i odgovori na pitanja o razvoju organizacija.

Osnovni nalazi empirijskih istraživanja omladine 1976–1981. godine u SR Srbiji; Pregled empirijskih istraživanja omladine 1978–1981. g. u SR Hrvatskoj

U ovom pregledu empirijskih istraživanja omladine u SR Srbiji, Srećko Mihailović evidentira odsustvo teorijskih i istoriografskih radova o omladini. Napominje da tek od 1976. godine počinju sistematska istraživanja o omladini koja obavljaju Savez socijalističke omladine Srbije (SSO Srbije) i Centar za politikološka istraživanja i javno mnjenje. Autor je izvršio klasifikaciju istraživanja prema njihovom sadržaju na ona koja se bave: društveno-ekonomskim položajem omladine; društvenim, političkim i samoupravnim angažovanjem omladine; vrednosnim orijentacijama, interesovanjem mladih; slobodnim vremenom, kulturom mladih; omladinskim radnim akcijama. Izneti su osnovni nalazi ovih istraživanja kroz reinterpretaciju zaključaka istraživanja. Ukazano je i na teškoće oko sprovođenja ovih istraživanja, kao i na činjenicu da nijedno od ovih istraživanje nije finansijski pomogla Zajednica nauke. Treba napomenuti i to da je SSOJ organizovao iste godine naučni skup na temu „Društveni položaj i životne perspektive mlade generacije Jugoslavije“, kao i to da je u Zavodu za proučavanje kulturnog razvitka izvršeno istraživanje „Kulturni život radničke omladine“. Dalje, u pregledu empirijskih istraživanja omladine u SR Hrvatskoj, Nenad Fanuko daje nazive istraživanja, imena izdavača, autora i godine publikovanja, uz opšte karakteristike i najvažnije (statističke) rezultate istraživanja. Na kraju su date tabele sa pregledom programa za mlade.

Pozorište i publika (Istraživanja i Dokumentacija, sv. 3)

Autori ove istraživačke studije ističu da je njen predmet i cilj da se iznađe put ka rešavanju postojeće krize publike i to kroz ispitivanje karakteristika upravo nepublike, kao i uslova koji čine jednima pozorište dostupnim a drugima nedostupnim. Takođe, ovde se radi i o razumevanju razlika u kulturnim potrebama i navikama ljudi. Stoga su se prvenstveno vodili demografskim i društvenim karakteristikama i uslovima, odnosno kvantitativnim odrednicama gledalaca i negledalaca, kao što su: socijalno poreklo, obrazovanje, zanimanje, udaljenost mesta stanovanja od pozorišta, interesovanje za druge kulturne aktivnosti itd. Uzorak istraživanja činili su stanovnici iznad osamnaest godina starosti, i to u tri grada Srbije – Beograd, Niš, Šabac, u kojima je razvijena pozorišna delatnost. U prvom delu publikacije dati su rezultati empirijskog istraživanja (ne)publike pozorišta sa grafikonima i zaključcima. U drugom delu su prikazani rezultati razgovora sa pozorišnim ekspertima o publici, o pozorišnoj delatnosti, o pozorišnim stvaraocima i sl., a u trećem delu je pozorišna publika posmatrana iz teorijskog i metodološkog ugla, što je pojašnjeno i kroz tabele. U četvrtom delu su predstavljeni rezultati istraživanja članova Pozorišne komune, samoupravne zajednice čiji je cilj da radi na poboljšanju komunikacije između pozorišnih institucija i gledalaca, odnosno na približavanju pozorišta radnim ljudima, razvijanju kulturnih navika, uspostavljanju saradnje Narodnog pozorišta sa radnim organizacijama, stvaranju pozorišne publike i sl. U okviru ovog dela nalaze se i tabelarni prikazi, a na kraju su izvedeni zaključci. Na početku publikacije dat je Sadržaj.

Program razvoja kulturnih delatnosti u Beogradu 1971–1975.

Ova istraživačka studija grupe autora rađena je za potrebe Skupštine grada Beograda. U radu, autori primenjuju stastističku klasifikaciju prema kojoj se sve kulturne delatnosti dele na dve grupe: kulturno-prosvetne i umetničko-zabavne. Ističu da iz odnosa kulturnih delatnosti i kulturnih potreba proizilaze bitni problemi kulturnog razvoja i planiranja u oblasti kulture. Upućuju na to da bi pod kulturnim razvojem trebalo da se podrazumeva takav razvoj pojedinih elemenata, kako u okviru kulturnih delatnosti tako i u okviru kulturnih potreba, koji bi ova dva pola jedne celovite (kulturne) pojave doveo u skladan odnos. To znači kvantitativno proširivanje i kvalitativno obogaćivanje kulturnih delatnosti i kulturnih potreba. Studija je podeljena na tri poglavlja. U prvom poglavlju, autori analiziraju društveno-ekološki okvir Beograda i elemente morfološke strukture stanovništva Beograda. U drugom poglavlju, bave se odnosom između privrednog rasta i razvoja kulture, kao i ekonomskim položajem kulturnih delatnosti, sa posebnim osvrtom na probleme finansiranja kulturnih delatnosti i investicionog ulaganja u njih. Treće i najobimnije poglavlje sadrži analizu stanja različitih tipova ustanova kulture Beograda, sa predloženim planom razvoja u narednih pet godina za svaki tip ustanove. Analizom su obuhvaćeni sledeći tipovi ustanova grupisani prema pretežnoj kulturnoj delatnosti koju obavljaju: narodni radnički univerziteti, domovi kulture i kulturni centri; muzeji, arhivi, zbirke, galerije; biblioteke i čitaonice; pozorišta, opera, filharmonija, ansambli. U okviru istog poglavlja posebno su analizirani uslovi za zabavu i razonodu, kao i amaterska kulturno-umetnička delatnost u Beogradu. Na početku je dat Sadržaj, a u okviru teksta i tabelarni prikazi statističkih podataka.

Proizvodnja prostora za kulturu, kulturne potrebe i kvalitet životne sredine

U ovom istraživanju, Miloš Nemanjić se bavi pitanjem odnosa proizvodnje prostora za kulturu, kulturnih potreba i kvaliteta životne sredine. Razmatrajući složenost pitanja kulturnih potreba, autor ističe da njihovo zadovoljavanje zahteva proizvodnju određenih prostora, a da je stvaranje ovih prostora uvek društveno-ekonomski uslovljeno. U radu je analiziran problem neusklađenosti urbanističkog planiranja i planiranja kulturnog razvoja, kao ključnih faktora proizvodnje prostora za kulturne delatnosti. Naglašava se da u praksi izgradnja prostora, koji imaju kulturne funkcije, često ne prati normative, naročito ne one koji imaju utemeljenje u kulturnoj i socijalnoj teoriji. U tom smislu, postoji raskorak između urbane teorije i urbane prakse, odnosno urbane prakse i koncepcije kulturnog razvoja. Tezu da je savremeni grad/metropola, kao okvir prostornog planiranja, izraz neusklađenosti ovih pristupa, autor ilustruje kroz primer Beograda koji zbog istorijskog konteksta, načina razvoja i ustanova kulture koje ima – najbolje sažima protivrečnosti koje se razmatraju. U tom kontekstu, analiziran je odnos između grada Beograda, njegovih kulturnih sadržaja, kulturnih potreba ljudi i prostora namenjenog kulturnim sadržajima.

Prostori za kulturni i društveni život u ČSSR

Autori ove istraživačke studije podstaknuti su problemima u oblasti mreže kulturnih institucija na teritoriji Čehoslovačke Republike tokom 60-ih godina XX veka. Ključni problemi ogledaju se u tome da postojeće institucije kulture najčešće ne odgovaraju zahtevima modernog društva, odnosno da je njihova rasprostranjenost neadekvatna, usled stihijske izgradnje, bez plana i analize realnih potreba. U okviru ove studije primenjeno je orijentaciono istraživanje, koje je sprovedeno tokom juna 1965. godine, sa ciljem da se identifikuju postojeći objekti koji se koriste za kulturne i društvene svrhe u svim seoskim i gradskim sredinama na teritoriji cele zemlje. U radu se pod prostorima i objektima za društveni i kulturni život smatraju višenamenski prostori (u kojima se realizuju različiti kulturni i društveni sadržaji). Struktura rada podeljena je na poglavlja, u okviru kojih je predstavljeno: stanje razmeštaja stanovništva u ČSSR, stanje mreže klupskih institucija i bioskopa u njima, i stanje mreže otvorenih letnjih pozornica. U okviru centralnog dela studije data je analiza tadašnjeg stanja objekata i prostora koji su služili za kulturni i društveni život. U završnom delu istraživanja, autori su izneli osnovne zaključke analize, sa naglaskom da se, na osnovu saznanja o situaciji u svakom naselju, regionu i čitavoj zemlji, mogu kreirati budući pravci izgradnje novih ili modernizacije postojećih objekata i prostora za kulturu i društveni život. U okviru priloga dati su: spisak domova kulture u ČSSR (sa njihovim kapacitetima), tabele i grafikoni.