Prikazani svi od ukupno 3 rezultata

Društveni položaj slobodnih umetnika (Studije i istraživanja)

U ovoj publikaciji dati su rezultati sociološkog istraživanja Vujadina Jokića i Svetislava Pavićevića na temu slobodnih umetnika. Publikacija sadrži četiri dela. U prvom delu je dat pogled na istoriju položaja umetnika, na društveno-ekonomske faktore položaja umetnika i na instituciju slobodnog umetnika. U drugom delu je objašnjen pristup istraživanju slobodnih umetnika; u trećem delu su dati rezultati sprovedenog istraživanja – uzroci opredeljenja umetnika za status slobodnog umetnika, materijalni položaj slobodnih umetnika, pravni položaj slobodnih umetnika, primeri odnosa društva prema slobodnim umetnicima, prednosti i nedostaci statusa slobodnog umetnika, društveni položaj slobodnih umetnika. U četvrtom delu je izložen upitnik koji je bio osnova za izvođenje empirijskog dela istraživanja slobodnih umetnika. Pojedini rezultati su dati kroz statističke podatke, a prikazani su i u okviru tabela. Na početku publikacije nalazi se Sadržaj.

Društveno-ekonomski položaj radnih ljudi koji ličnim radom samostalno u vidu zanimanja obavljaju umetničku ili neku drugu kulturnu delatnost

Na početku ovog istraživanja, grupa autora govori o zakonskim pretpostavkama za konstituisanje umetničkog zanimanja, odnosno o ustavnim odredbama kojima je utvrđen društveno-ekonomski položaj radnih ljudi koji ličnim radom samostalno, u vidu zanimanja, obavljaju umetničku ili drugu kulturnu delatnost. Njihova prava i obaveze bi trebalo da budu jednaka sa onima koja imaju radnici u OUR-ima. Ostvarivanje tih prava i obaveza se obezbeđuje samoupravnim sporazumevanjem u okviru SIZ-ova i OUR-a u oblasti kulture, i odgovarajućih udruženja sa kojima ovi samostalni umetnici sarađuju. Imaju pravo na socijalno osiguranje, ali i obavezu plaćanja poreza od autorskih prava i patenata. Ipak, što se tiče obavljanja njihove umetničke delatnosti i plasmana umetničkih proizvoda, to ostaje u domenu ličnog snalaženja umetnika. Za potrebe ovog istraživanja, anketirani su književnici i književni prevodioci, dok su statistički podaci o likovnim i muzičkim umetnicima preuzeti iz prethodnih istraživanja o njihovom društvenom i materijalnom položaju. Autori ovog istraživanja ističu dva osnovna pitanja: šta za društvo znači odvajanje sredstava za samostalne umetnike i koliko je rad samostalnih umetnika društveno afirmisan. Ova pitanja su takođe blisko povezana sa kreiranjem kulturne politike u našoj zemlji.

Pojava i problemi samostalnih umetnika

U ovom istraživanju, Miloš Nemanjić se osvrće na 1955. godinu, kada su samostalni umetnici dobili društveni legitimitet zahvaljujući Uredbi o socijalnom osiguranju. Prema ustavnim odredbama, oni imaju isti društveno-ekonomski položaj, ista prava i obaveze kao i radnici u OUR-ima, ali u realnosti nije tako. Polazeći uopšte od umetnika u SR Srbiji, sa jedne strane, oni bi trebalo da uživaju bezrezervnu podršku društva, dok bi sa druge strane trebalo bi da budu prepušteni zakonitostima tržišta umetničkih vrednosti. Autor naglašava da u našem društvu postoji stalna tenzija između ove dve koncepcije, a što se odražava i na status samostalnih umetnika. Problematika samostalnih umetnika je povezana i sa karakterom pojedinih umetničkih delatnosti i plasmanom umetničkih proizvoda, sa spremnošću da se prihvati drugo „zanimanje“ ili pak da se živi isključivo od umetničkog rada, ali i sa slobodom izbora. Posmatrajući još i situaciju u udruženjima, autor pokušava da sagleda svu socijalno-psihološku složenost pojavljivanja, opstajanja, pa i porasta samostalnih umetnika.