Prikazani svi od ukupno 2 rezultata

Pravni položaj zadužbina i fondova – sa osvrtom na univerzitetske zadužbine

Prema rečima Miodraga Orlića, svrha ove studije jeste da se prikaže pravni položaj univerzitetskih zadužbina i fondova, kao i da se odredi uloga koju oni mogu imati u društveno-ekonomskom sistemu. Zato je bilo potrebno istražiti poreklo ovih ustanova, uslove pod kojima su nastajale, istorijski razvoj i preobražaje koje su doživljavale u modernom društvu, ciljeve postavljene od osnivača, ulogu koju su odigrale. Najbitnije pitanje je vezano za opravdanost postojanja zadužbina, usled preuzimanja prosvetnih, kulturnih i socijalnih ciljeva od strane društva u vreme socijalizma. Autor smatra da zadužbine treba da postoje i u socijalizmu, zato postavlja cilj da ispita njihovu društvenu opravdanost u društvenom, ekonomskom i političkom sistemu, kao i njihov pravni položaj u pravnom sistemu SFRJ. Studija je podeljena u dva dela: u prvom delu su obrađena opšta pitanja o zadužbinama i fondovima Beogradskog univerziteta u bivšoj Jugoslaviji (pojam, značenje, istorijski razvoj, pravna priroda, pravni položaj); u drugom delu je iznesen pravni položaj ovih ustanova u socijalizmu, kako kod nas tako i u Evropi i SSSR-u, društveni značaj zadužbina i njihova uloga u samoupravljanju, pravni položaj univerzitetskih zadužbina, kao i pitanje njihove (de)nacionalizacije i eksproprijacije u okviru BU. Naime, ističe se njihova važnost za osnivanje Beogradskog univerziteta i njegov razvoj, ali i korisnost koju su imale jednako za naučno-nastavno osoblje kao i za studente.

Utvrđivanje kulturnog identiteta/Kulturni identitet

U okviru ovog istraživanja, Radoslav Đokić se bavi pitanjem utvrđivanja kulturnog identiteta kroz kratku analizu razvoja kulture, zadržavajući se na onoj etapi društvenog razvoja kada se formira nacija. Nasuprot dominatnom stavu po kome se kultura identifikuje sa nacionalnim, u radu se ističe da nacija nije topos kulture i da to što se kultura ispoljava u okviru nacije ne znači da je ona nacionalna. Naglašavajući da traganje za kulturnim identitetom nije traganje za nacionalnom suštinom kulture, autor postavlja pitanje šta u takvim okolnostima znači kulturni identitet. Da li je on uhvatljiv jedino u naciji? Odgovor daje kroz kritički osvrt na građansko društvo koje stvara naciju i nacionalni identitet, ističući da je nacionalna kultura prevaziđena ukupnim vrednostima progresivne kulture, koju Lenjin vezuje za radničku klasu kao nosioca svetskog istorijskog obrta – socijalističke revolucije. Tek sa nastankom progresivne kulture, kulture radničke klase, može se govoriti o kulturnom identitetu kao ukupnosti kulture. Autor prikazuje socijalizam kao ono društveno uređenje koje je značajno za razvoj kulturnog identiteta, u okviru koga se neće negirati sve tvorevine građanskog društva, već će se zadržati kulturni pluralizam. U nastavku, Ružica Rosandić se bavi pitanjem kulturnog identiteta kroz kritički osvrt na savremeni trenutak u kome je jedina univerzalno rasprostranjena kultura ona koju čine proizvodi kulturne industrije političkih i ekonomskih supersila. Autorka naglašava da je kultura iznova diktirana i da se njom vrši nasilna homogenizacija, ruši se potreba za autentičnim, za intelektualnom ili svakom drugom razlikom. Aktuelni trend da se sve ono što čini kulturni identitet i što potire uniformisanost proglašava „pretnjom“ ili nacionalizmom, ilustruje kroz nekoliko primera. Autorka apostrofira da je kulturni identitet sam po sebi neutralan pojam, a da mu načini oblikovanja i odnošenja prema sopstvenoj prošlosti, prema drugim kulturama i novinama, daju pozitivne ili negativne konotacije.