Prikaz 241–252 od 260 rezultata

Ukusi Vranja

Vranje, najjužniji srpski veći grad, po mnogo čemu je jedinstven i poseban u našoj inače raznolikoj i šarenolikoj domovini. Ovde se živi polako i ponekad setno, baš kao što su tužne i nostalgične njegove gradske pesme, ali se veseli živo i temperamento baš kao kad zasviraju romski trubači iz obližnjih meana i gradića. Vrelu krv hladi povetarac sa Pržara i prohladne noći usred letnje žege, omogućavajući predah za nova iskušenja, nova uživanja i nove gastronomske doživljaje.
Upravo tom kulturnom, nematerijlnom gastronomskom nasleđu, posvećujemo ovu knjigu, stavljajući je u kontekst celokupnog istorijskog, kulturološkog ali i savremenog razvoja ovog lepog grada, grada koga povezuju sa orijentalnim pojmovima merak, dert i karasevdah, ali čiji je istorijski razvoj, a još više sadašnjost i budućnost, povezana sa celom Srbijom, sa našim usponima i padovima, sa napretkom i stagnacijama, ali i sa vizijama bolje budućnosti koja nam se ukazuje.

Ukusi Zlatibora

Zlatibor, naš najveći i najrazvijeniji turistički centar, planina je sa mnogo lica. Gotovo svi, od onih koji su samo nakratko svratili putujući ka moru, do onih koji imaju kuće i apartmane na urbanizovanim Kraljevim vodama, misle da ga poznaju i imaju svoje predstave o ovoj pitomoj i slikovitoj planini i svoja omiljena mesta na njoj. Njegovi beskrajni pašnjaci i livade, sa retkim borovim šumama i vijugavim potocima, njegova klima i čuvena ruža vetrova u kojoj se ukrštaju mediteranske i kontinentalne struje, njegovi ljudi posebnog govora i humora, i, naravno, zlatiborski specijaliteti, najčešće od mleka i mesa, već vekovima privlače posetioce iz Srbije i okolnih zemalja.

Uloga profesija u stvaranju i širenju knjige

Ovaj tekst Jovana Janićijević nastao je za potrebe Prvog jugoslovenskog savetovanja „Knjiga danas i u budućnosti“. U njemu je autor, na osnovu raspoloživih izvora, pobrojao i kvantifikovao kadrovske potencijale, odnosno ljudske resurse u oblasti stvaranja, proizvodnje i širenja knjige. To su: pisci, prevodioci, likovni i primenjeni umetnici, grafičari, izdavači, knjižari, bibliotekari i dr. Među osnovnim odrednicama ciljeva koji su postavljeni osamdesetih godina u oblasti knjige, ističu se stavovi da su književni autori kamen temeljac svake razvijene industrije knjige i da je kvalifikovana radna snaga najvažniji ali i nedostajući element u jačanju industrije knjige. Nužnost izgradnje potrebne infrastrukture može se zadovoljiti samo ako se na osnovu verodostojnih podataka identifikuju i inventarišu ljudski resursi i ako se obrazovni programi primere raznovrsnim kadrovskim potrebama u uslovima tehnološkog napretka.

Umetnost i publika – Pozorišna publika (Nacrt projekta)

Autori nacrta ovog istraživačkog projekta najpre postavljaju problem koji treba obraditi u budućem istraživanju, a koji je vezan za pozorišnu umetnost i njenu publiku, kao i za njihov odnos. Daju definiciju pojma publike, a potom izlažu: predmet, cilj, hipotetičke okvire, metod, program, kadrove i finansijski predračun istraživanja. Planirano je da, pored istraživanja umetničke publike, bude obavljeno i komplementarno istraživanje građana koji se ne mogu svrstati u ovu kategoriju. Istraživanje bi trebalo da bude izvedeno metodom ankete ili intervjua, i to u Beogradu, Nišu i Šapcu.

Usmereno obrazovanje i obrazovanje za rad u kulturi (Kultura – Istraživanje, sv. 8)

U ovom istraživačkom projektu, Sonja Liht polazi od nužnosti preobražaja obrazovno-vaspitnog sistema i promeni odnosa društva prema njemu. Naime, polazne osnove usmerenog obrazovanja, da osposobljava za rad i dalje obrazovanje, upućuju na to da škola treba da obrazuje kadrove za kojima postoje realne potrebe u društvenom i privrednom životu zemlje. Te potrebe bi trebalo da proizilaze iz promišljenog naučnog pristupa pitanjima razvoja, i da se iskažu u srednjoročnim i dugoročnim planovima. Važno je da škole tesno sarađuju sa organizacijama udruženog rada i da pripreme mlade za preuzimanje radnih zadataka. Iz tog razloga bi obrazovanje trebalo da bude usmereno, obrazovanje za zanimanje, odnosno specijalizovano. Takođe, S. Liht se bavi preispitivanjem postignutih rezultata u sprovođenju jednog od osnovnih načela na kojem je građena koncepcija usmerenog obrazovanja, po kojem svaka škola treba da bude kulturna institucija i obrnuto. To podrazumeva postojanje povratne sprege između usmerenog obrazovanja i institucija kulture u procesu osposobljavanja mladih za aktivnu stvaralačku ulogu u kulturi. Osnovni cilj istraživanja jeste da se ukaže na probleme i mogućnosti obrazovanja kadrova za delatnost u kulturi u srednjem usmerenom obrazovanju, pa stoga autorka razmatra najosnovnije postavke koncepcije usmerenog obrazovanja i probleme njene praktične primene u SR Srbiji u tom periodu. Istraživanje ima Sadržaj, tabele u prilogu i rezime na engleskom jeziku.

Utvrđivanje kulturnog identiteta/Kulturni identitet

U okviru ovog istraživanja, Radoslav Đokić se bavi pitanjem utvrđivanja kulturnog identiteta kroz kratku analizu razvoja kulture, zadržavajući se na onoj etapi društvenog razvoja kada se formira nacija. Nasuprot dominatnom stavu po kome se kultura identifikuje sa nacionalnim, u radu se ističe da nacija nije topos kulture i da to što se kultura ispoljava u okviru nacije ne znači da je ona nacionalna. Naglašavajući da traganje za kulturnim identitetom nije traganje za nacionalnom suštinom kulture, autor postavlja pitanje šta u takvim okolnostima znači kulturni identitet. Da li je on uhvatljiv jedino u naciji? Odgovor daje kroz kritički osvrt na građansko društvo koje stvara naciju i nacionalni identitet, ističući da je nacionalna kultura prevaziđena ukupnim vrednostima progresivne kulture, koju Lenjin vezuje za radničku klasu kao nosioca svetskog istorijskog obrta – socijalističke revolucije. Tek sa nastankom progresivne kulture, kulture radničke klase, može se govoriti o kulturnom identitetu kao ukupnosti kulture. Autor prikazuje socijalizam kao ono društveno uređenje koje je značajno za razvoj kulturnog identiteta, u okviru koga se neće negirati sve tvorevine građanskog društva, već će se zadržati kulturni pluralizam. U nastavku, Ružica Rosandić se bavi pitanjem kulturnog identiteta kroz kritički osvrt na savremeni trenutak u kome je jedina univerzalno rasprostranjena kultura ona koju čine proizvodi kulturne industrije političkih i ekonomskih supersila. Autorka naglašava da je kultura iznova diktirana i da se njom vrši nasilna homogenizacija, ruši se potreba za autentičnim, za intelektualnom ili svakom drugom razlikom. Aktuelni trend da se sve ono što čini kulturni identitet i što potire uniformisanost proglašava „pretnjom“ ili nacionalizmom, ilustruje kroz nekoliko primera. Autorka apostrofira da je kulturni identitet sam po sebi neutralan pojam, a da mu načini oblikovanja i odnošenja prema sopstvenoj prošlosti, prema drugim kulturama i novinama, daju pozitivne ili negativne konotacije.

Utvrđivanje standarda i normativa rada i opreme u delatnostima kulture

Zavodu za proučavanje kulturnog razvitka delegiran je zadatak izrade standarda i normativa rada i opreme u oblasti kulture, što bi bila osnova za dalje planiranje, te određivanje cena u kulturi na osnovu slobodne razmene rada. U ovoj naučno-istraživačkoj studiji, Vera Ikonomova govori o potrebi postojanja pokazatelja po kojem će se vršiti merenje ostvarenih rezultata, regulisanje odnosa ponude i potražnje u oblasti kulture, što je povezano sa mogućnostima povećanja ekonomske efikasnosti i poboljšanja kvaliteta rada organizacija u kulturi. Mehanizam planskog formiranja cena kao merila uspešnosti jedne organizacije u kulturi postao je bitan zadatak ali ne i lako ostvarljiv, dok će slobodna razmena rada u organizacijama udruženog rada društvenih delatnosti biti moguća ostvarivanjem uslova za formiranje samoupravno dogovorene naknade, cena usluga i vrednovanja rezultata rada zaposlenih u njima (prema Rezoluciji Skupštine SFRJ). V. Ikonomova daje pogled na tadašnje stanje u oblasti normiranja i standardizacije opreme i rada u kulturnim delatnostima koji nisu još uvek bili dovoljno razvijeni, kao ni svest o njihovoj neophodnosti, te primeni u praksi. Zatim, sa metodološkog aspekta pokušava da odgovori na pitanje šta je to standardizacija i normiranje u istraživanjima kulture da bi definisala uslove poslovanja ustanova kulture koje se finansiraju preko SIZ-a kulture. Dalje, bavi se procedurom i metodom izrade standarda i normi, te njihove realizacije u cilju bolje raspodele i efikasnijeg korišćenja postojećih resursa. Potom, govori o specifičnosti normiranja i standardizacije u kulturi, u okviru kojih je potrebno uraditi empirijsku analizu stanja u svakom tipu organizacije kulture, kao i potreba njenih korisnika. Ovaj tekst na početku ima Sadržaj.

Utvrđivanje standarda i normativa rada i opreme u delatnostima kulture

Zavodu za proučavanje kulturnog razvitka delegiran je zadatak izrade standarda i normativa rada i opreme u oblasti kulture, što bi bila osnova za dalje planiranje, te određivanje cena u kulturi na osnovu slobodne razmene rada. U ovoj naučno-istraživačkoj studiji, Vera Ikonomova govori o potrebi postojanja pokazatelja po kojem će se vršiti merenje ostvarenih rezultata, regulisanje odnosa ponude i potražnje u oblasti kulture, što je povezano sa mogućnostima povećanja ekonomske efikasnosti i poboljšanja kvaliteta rada organizacija u kulturi. Mehanizam planskog formiranja cena kao merila uspešnosti jedne organizacije u kulturi postao je bitan zadatak ali ne i lako ostvarljiv, dok će slobodna razmena rada u organizacijama udruženog rada društvenih delatnosti biti moguća ostvarivanjem uslova za formiranje samoupravno dogovorene naknade, cena usluga i vrednovanja rezultata rada zaposlenih u njima (prema Rezoluciji Skupštine SFRJ). V. Ikonomova daje pogled na tadašnje stanje u oblasti normiranja i standardizacije opreme i rada u kulturnim delatnostima koji nisu još uvek bili dovoljno razvijeni, kao ni svest o njihovoj neophodnosti, te primeni u praksi. Zatim, sa metodološkog aspekta pokušava da odgovori na pitanje šta je to standardizacija i normiranje u istraživanjima kulture da bi definisala uslove poslovanja ustanova kulture koje se finansiraju preko SIZ-a kulture. Dalje, bavi se procedurom i metodom izrade standarda i normi, te njihove realizacije u cilju bolje raspodele i efikasnijeg korišćenja postojećih resursa. Potom, govori o specifičnosti normiranja i standardizacije u kulturi, u okviru kojih je potrebno uraditi empirijsku analizu stanja u svakom tipu organizacije kulture, kao i potreba njenih korisnika. Ovaj tekst na početku ima Sadržaj.

Vodič kroz jugoslovenske muzeje i galerije

Ovaj vodič je sačinjen na osnovu upitnika Turističkog saveza Jugoslavije, a obrada je obavljena u Zavodu za proučavanje kulturnog razvitka. Prema informacijama iz upitnika dobijeni su podaci koji su navedeni za svaki muzej i galeriju, a koji su dati po abecednom redu mesta u kojima se nalaze. Na kraju ovog pregleda nalazi se Registar ustanova obuhvaćenih ovim vodičem.

Vodič kroz umetnička i staleška udruženja u oblasti kulture u SR Srbiji (bez pokrajina) (Kultura – Dokumentacija, sv. 3)

Ovo dokumentalističko istraživanje predstavlja svojevrsni vodič kroz umetnička i staleška udruženja u Srbiji preko kojeg je moguće ispitati kulturnu politiku obuhvaćenih udruženja. Umetnička i staleška udruženja iz domena kulture obuhvataju specifične socio-profesionalne grupe (stvaralačka inteligencija, reproduktivni umetnici, umetnici–pedagozi, slobodni umetnici, stručna lica po ustanovama kulture, tehničari i realizatori kulturnih programa i dr.). U ovom dokumentalističkom pregledu se može uočiti raznolikost organizacionih modaliteta koji prate profesionalno i drugo okupljanje u umetnička i njima srodna udruženja. Ciljevi udruživanja su različiti. Pošto su umetnička i staleška udruženja u stalnom previranju, kretanju i mnogim nedoumicama, ovaj vodič je ograničen na udruženja sa područja uže Srbije, bez pokrajina, i to samo na ona koja imaju republički karakter.

Vrednosti i kulturni aktivizam maturanata Srbije

Predmet istraživanja i studije bio je da se utvrdi da li kod učenika završne godine srednjih škola postoji veza između pojedinih vrednosnih orijentacija i ponašanja u kulturnoj sferi, odnosno da li se društvene jedinke određenih stavova mogu svrstavati u izvesne kulturne modele. Ključno istraživačko pitanje u okviru projekta bilo je da li stavovi i vrednosti, koji neizostavno opredeljuju ponašanje ljudi u različitim situacijama, oblikuju potrebe i navike kulturnog aktivizma i produkcije, i obratno. Za ispitivanje postojanja veze između stavova i ponašanja u oblasti kulture izabrani su maturanti Srbije pod pretpostavkom da su oni dovoljno samosvesni da upražnjavaju kulturne i društvene obrasce nezavisno od drugih. Sa druge strane oni predstavljaju buduću društvenu i intelektualnu elitu koja je na pragu da odabere svoja profesionalna usmerenja. Metodološki, studija je bazirana na anketnom istraživanju maturanata uz pomoć standardizovanog upitnika od 46 pitanja, distribuiranog u 64 škole u 25 gradova, centara okruga u Srbiji. Istraživanje je realizovano na uzorku od 1.733 učenika završnih godina srednje škole, u oktobru i novembru 2011. godine. Upitnik je sadržavao pitanja o socio-demografskim karakteristikama maturanata, njihovim potrebama i navikama, kao i odnosom prema tradicionalističkim stavovima, usamljenosti i pripadnicima drugih naroda. Analizom prikupljenih podataka sagledano je koliko su maturanti u Srbiji okrenuti vrednosnim orijentacijama nacionalizma, autoritarizma i patrijarhalnosti, te da li su takvi stavovi u vezi sa kulturnim navikama i ponašanjem. U tu svrhu korišćene su skale nacionalizma, patrijarhalnosti i autoritarizma (preuzeta iz dva istraživanja – 1989. i 2003. godine), Bogardusova skala socijalne distance i Raselova UCLA skala usamljenosti. Za potrebe složene teme u okviru istraživanja formulisano je 9 hipoteza koje impliciraju dokazivanje centralne hipoteze da današnji maturanti u Srbiji gotovo ne učestvuju u kulturnoj produkciji, a kulturni ukus i navike u vezi su sa vrednosnim orijentacijama maturanata, odnosno da visoko razvijeno nacionalno, autoritarno i patrijarhalno uverenje korelira sa neposećivanjem kulturnih sadržaja, slabim čitalačkim navikama i neučestvovanjem u kulturnom stvaralaštvu.

Zadovoljavanje kulturnih potreba beogradske dece predškolskog uzrasta: uporedna analiza socijalizacijske prakse i socio-kulturnih uslova odrastanja

U fokusu ovog istraživanja su pitanja socijalizacije i individualnog razvoja dece u uslovima savremenog gradskog života. U tom smislu, predmet istraživanja usmeren je na proučavanje dinamike složenih uzajamnih odnosa koji se u dužem vremenskom razdoblju uspostavljaju između deteta i njegovog fizičkog i socijalnog okruženja. Ružica Rosandić je postavila problem, predmet i zadatke istraživanja, teorijska polazišta i metodologiju, dok su ko-autori ispitivali određene teme, takođe metodološki obrađene, a koje se tiču okruženja, sistema normi, socijalizacije – vezano za decu u Beogradu. Istraživanje ima nekoliko ciljeva: da sa stanovišta „grad po meri deteta“ sistematski ispita uslove odrastanja beogradske dece; da prouči socijalizacijsku praksu u bitnim kontekstima detetovog odrastanja; da longitudinalno, odnosno uporedno, prati proces socijalizacije jedne generacije beogradske dece onako kako ona živi i odrasta u pojedinim i bitnim društvenim kontekstima. Istraživanje ima teorijski i praktični karakter. Rezultati koji su prezentovani u radu dobijeni su tokom 1989. godine i predstavljaju pilot istraživanje kojim su proverene tehnike i postupci planirani za nastavak istraživanja tokom 1990. godine. Na početku istraživanja dat je Sadržaj, u okviru istraživanja dati su upitnici koji su korišćeni, a na kraju su prilozi, odnosno tabelarni pregledi demografskih osobenosti posmatrane generacije.